رمز و رازها در آثار سهروردی و مصیبتنامه عطار
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد
2 استاد و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد
doi
چکیده
این پژوهش به شیوه توصیفی و تطبیقی نمادهای رسائل سهروردی را مورد واکاوی قرار داده و دلایل دیریاب بودن رموز آن و همانندیها و وجوه افتراق آن را با مصیبتنامه عطار مورد تحلیل قرار میدهد. کاربرد نمادهای اساطیری، شخصی، ابداعی و کلان نمادهای چند معنایی بر ابهام تمثیلهای سهروردی افزوده است. او با بینش اشراقی خود، حتی از نمادهای اساطیری برداشتی عرفانی- فلسفی ارائه داده و همین طرز برداشت، سخن وی را از مفهوم یک بعدی و از پیش اندیشیده دور و درک مفاهیم باطنی آن را دشوار کرده و از جذابیت آثار او کاسته است. او به مناسبت مقام، از واژهها در جایگاه رمز برداشتی متفاوت کرده که مهمترین دلایل دیریاب بودن مفاهیم این رموز میباشد نظم کلی مصیبتنامه نشانه جهان بینی و عرفان اوست. بیان منظوم، استفاده از حکایات و عدم کاربرد اصطلاحات علمی، فلسفی، کیوان شناسی در جایگاه رمز، درک ژرف ساخت بیاناش را آسان و بر جذابیت آن افزوده است. مهمترین دلیل افتراق سهروردی و عطار نحوه جهان بینی آنان شناخته شد، به طوری که در آثار سهروردی پیامبر درون یا همان عقل کل، خورشید وجود سالک و دلیل معرفت و هدایت او میشود در حالی که در مصیبتنامه در نهایت حضرت محمد(ص) به کمک عقل آمده و راه را به سالک مینمایاند و چراغ هدایت او میشود.