اثر سودومونادهای فلورسنت بر خصوصیات فیتوشیمیایی مرزه رشینگری Jamzad.) (Satureja rechingeri تحت شرایط مزرعه

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

2 مؤسسه تحقيقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقيقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 مؤسسه تحقيقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقيقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.71847/ejmp.2024.1125963
چکیده

در سال‌های اخیر، کاربرد جدایه‌های بومی از سودومونادهای فلورسنت برای بهبود کمیت و کیفیت اسانس انواعی از گیاهان دارویی مورد توجه قرار گرفته‌است. در پژوهش حاضر، از ریزوسفر بوته‌های مرزه رشینگری ( Satureja rechingeri ) مستقر در رویشگاه‌های استان ایلام نمونه‌برداری شد. با تولید رنگدانه سبز فلورسنت در محیط King's B ، سودومونادهای فلورسنت غربالگری شدند. از مجموع 22 جدایه، جدایه ‌ های PF4 ، PF11 و PF19 به سبب تولید بیشترین میزان رنگدانه، به عنوان جدایه‌های برتر شناخته شدند و به کمک آزمون‌های بیوشیمیایی شناسایی شدند. گیاهچه‌های 16 برگی مرزه دو ماه پس از کاشت بذور در گلخانه، به مزرعه منتقل شدند. هر یک از بوته‌های دو ساله مرزه با سوسپانسیونی (10 7 سلول در میلی‌لیتر) از جدایه برتر، به روش افزودن به خاک در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، تیمار شدند. هفت ماه پس از اعمال تیمارها‌ که مصادف با مرحله گل‌دهی کامل در سال سوم کاشت بود، از سرشاخه‌های گلدار، به روش تقطیر با آب اسانس‌گیری شد و با دستگاه GC-FID ، اجزای اصلی تشکیل‌دهنده اسانس‌ شناسایی شد و درصد بازده اسانس‌ بر حسب وزن خشک گیاه محاسبه شد. بر طبق نتایج، جدایه‌های PF4 ، PF11 و PF19 به ترتیب متعلق به بیووارهای II ، III و V از Pseudomonas fluorescens ، بودند. بر طبق نتایج آنالیز GC-FID ، ترکیبات متعددی نظیر کارواکرول، آلفا-توژن، آلفا-پینن، میرسن، پارا-سیمن، گاما-ترپینن، ترپینولن، لینالول، ترانس-کاریوفیلن، بتا-بیسابولن و اسپاتولنول در اسانس مرزه رشینگری ردیابی شد. مقدار کارواکرول به عنوان ترکیب عمده اسانس، از 8/82 درصد در شاهد به 7/91 درصد در تیمار PF11 رسید. درصد بازده اسانس گیاهان در تیمار با جدایه باکتریایی PF11 به طور معنی‌داری افزایش یافت به طوری‌که از 02/3 درصد در شاهد به 4/4 درصد رسید ( P <0.05) . بنابراین، به‌کارگیری جدایه بومی و سازگار PF11 P. fluorescens در مزارع تحت کشت مرزه رشینگری به منظور بهبود عملکرد فیتوشیمیایی آن توصیه می‌گردد.