تأثیرپذیری ترامتنی پند و اندرز در قابوسنامه از اندرزنامه های کهن پارسی
نویسندگان
1 استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی ،کرج، ایران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
doi
چکیده
اندرزنامههای کهن پارسی نمونههای شاخصی از ادب گذشته ایران زمین بشمار می روند. اندرزنامۀ خسرو قبادان، اندرزنامۀ اوشنر دانا، اندرزنامۀ پوریوتکیشان، اندرزنامۀ بزرگمهر و اندرزنامۀ آذرپادمهراسپندان، تأثیر بسزایی در آثار تعلیمی دوره های بعد از خود گذاشته اند. در این پژوهش بر اساس نظریۀ ترامتنیت ژرار ژنت اندرزنامه های مذکور و متن قابوسنامه بررسی شده است. اهمیت مولفۀ پند در طول تاریخ و همچنین تأثیر ارزشمند آن در جامعه و نیز نحوۀ بیان و ارایۀ پند که در کتاب قابوسنامه به شکلی موفق اتفاق افتاده است، ضرورت این پژوهش را بیان می دارد. روش کار بهصورت مقابله متون با یکدیگر و مشابهت یابی، سپس تحلیل و بررسی آنها از طریق روش توصیفی و تحلیلی(کتابخانه ای) است. دو گونه رابطه میان اندرزنامههای کهن ایرانی و قابوسنامه دیده می شود: در رابطۀ هم حضوری می توان به ستایش خرد در این آثار اشاره کرد و در تأثیرپذیری مستقیم یا برگرفتگی: نگارنده به تصریح بیان می دارد که این اندرزها (باب هشتم) از زبان نوشروان است و نیز داستان های پندآموزی می آورد و اعلام می دارد که این روایت از بزرگمهر یا خسرو است.
