تأثیر سوگیریهایرفتاری بر تصمیمگیری سرمایهگذاران با نقش میانجی ادراک ریسک و نقش تعدیل گر سوادمالی، ثبات عاطفی و ترجیحات بخشبندی بازار
نویسندگان
1 گروه مدیریت مالی و حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه مدیریت مالی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.30486/FBRA.2025.140405131214007چکیده
در حالیکه دیدگاه مالی سنتی، رفتار سرمایهگذاران را عقلانی میداند، مالی رفتاری معتقد است که تصمیمگیریهایسرمایهگذاران نهتنها بر مبنای منطق نمیباشد، بلکه تحتتأثیر عوامل احساسی و سوگیریهای رفتاری نیز شکل میگیرد . این سوگیریها میتوانند موجب انحراف در تصمیمگیری سرمایهگذاران شده و زمینهساز بروز ناهنجاریهایی در بازارهای مالی گردند. در این پژوهش به تأثیر سوگیریهایرفتاری بر تصمیمگیری سرمایهگذاران با نقش میانجی ادراک ریسک و نقش تعدیل گر سوادمالی، ثبات عاطفی و ترجیحات بخشبندی بازار پرداخته شده است. این پژوهش از نظر روششناسی از نوع توصیفی–پیمایشی و از نظر هدف، در زمره تحقیقات کاربردی بوده و همچنین جامعه آماری پژوهش حاضر، سرمایه گذاران فعال بورس اوراق بهادار تهران میباشد. دادههای پژوهش با استفاده از اطلاعات گردآوریشده از 384 نمونه آماری تحلیل گردید. به منظور جمعآوری دادهها از ابزار پرسشنامه و برای تجزیه و تحلیل دادهها از روش مدلسازی معادلات ساختاری با بهرهگیری از نرم افزار smart pls استفاده شده است. نتایج حاصل از تحلیل دادهها نشان میدهد که سوگیریهای رفتاری تأثیر مستقیم و معناداری بر تصمیمگیری سرمایهگذاران دارند. علاوه بر این، ادراک ریسک در این رابطه نقش میانجی ایفا میکند و متغیرهای سواد مالی و ثبات عاطفی نیز اثر تعدیلگر معناداری دارند. با این حال، نقش تعدیلگر ترجیحات بخشبندی بازار در ارتباط میان تأثیر سوگیریهای رفتاری بر تصمیمگیری سرمایهگذاران معنادار تشخیص داده نشد. یافتههای این تحقیق میتواند به سیاستگذاران مالی، مشاوران سرمایهگذاری و نهادهای آموزشی کمک کند تا با شناخت بهتر عوامل مؤثر بر تصمیمگیری، کیفیت تصمیمات سرمایهگذاری را بهبود بخشند.