مدل شناسایی ریسک های مالی فرایندی توسط ناظرین در بنگاه های اقتصادی

نویسندگان

1 گروه مالی، واحد اسلام شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام شهر، ایران

2 گروه مهندسی مالی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

3 گروه مدیریت، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

doi
چکیده

امروزه چالش‌های مدیریت ریسک مالی فرایندی، شبکه‌ای پیچیده تشکیل داده‌اند که هم می‌تواند تهدیدی برای کسب‌وکارها محسوب شود و هم فرصت‌هایی جدید برای مدیریت بنگاه‌ها ایجاد کند. درک ریسک‌های پیش‌رو، توانایی مدیران را در تشخیص و مقابله با رخدادهای غیرمنتظره افزایش می‌دهد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل شناسایی ریسک‌های مالی فرایندی در بنگاه‌های اقتصادی با رویکرد نظارت سازمانی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، اکتشافی و به روش تئوری زمینه‌ای، از نظر نوع داده، ترکیبی (کیفی-کمی) و از نظر نتیجه، کاربردی است. داده‌های  مصاحبه با ۱۶ نفر از خبرگان و مدیران حوزه نظارت سازمانی (شامل متخصصان حراست، بازرسی و حسابرسان داخلی) گردآوری شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. یافته‌های تحقیق نشان داد که مدل شناسایی ریسک‌های مالی فرایندی در پنج مقوله اصلی شامل شناخت بنگاه، کشف ریسک، خنثی‌سازی و مهار ریسک‌های داخلی، پیشگیری  و شاخص اهمیت ریسک قابل دسته‌بندی است. در بخش کمی، شاخص «شناخت بنگاه» با ضریب تأثیر 370/1 (بالاترین تأثیرگذاری) و ضریب اهمیت 613/1 (رتبه اول) به‌عنوان مهم‌ترین شاخص شناسایی شد. این شاخص دارای بیشترین میزان ارتباط (127/1) و کمترین تأثیرپذیری (243/0) بود که نقش محوری آن در مدل را نشان می‌دهد. درنتیجه، شناخت بنگاه به‌عنوان عامل بنیادین در طراحی مدل شناسایی ریسک‌های مالی فرایندی با رویکرد نظارت سازمانی عمل می‌کند و مدل پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان ابزاری مؤثر برای ناظران سازمانی و مدیران اجرایی در جهت پیش‌بینی ، پیشگیری و مهار ریسک‌های مالی فرآیندی مورداستفاده قرار گیرد. با توجه به نتایج تحقیق جهت طراحی مدل شناسایی ریسک­های مالی فرآیندی در بنگاه‌های اقتصادی با رویکرد نظارت سازمانی بایستی 5 شاخص اصلی شامل، شناخت بنگاه، کشف و شناسایی، خنثی­سازی و مهار ریسک، پیشگیری از وقوع ریسک و شاخص اهمیت ریسک بایست موردتوجه مدیران عالی و مدیران اجرایی بنگاه اقتصادی قرار گیرد.