فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نجم‌الدین رازی از عرفای معروف اوایل قرن هفتم هجری است. وی آثار متعددی درباره‌ی عرفان و تصو‌ّف تألیف کرده است. مهمترین کتاب او مرصادالعباد من المبدأ الی المعاد است. وی در این کتاب جهان‌بینی خود را دربارة آفرینش جهان، آفرینش انسان و دیگر موجودات و عالم آخرت بیان کرده است. وی ضمن بیان این مسائل کلی، عقاید عرفانی خود را در زمینة سیر و سلوک مطرح کرده است. جهان‌بینی عرفانی نجم‌الدین رازی در مورد خداوند و چگونگی آفرینش عالم و سرآغاز و نهایت آن همانند جهان‌بینی ابن‌عربی در فصوص‌الحکم و فتوحات المکیه است و پیامبر اکرم(ص) محور اصلی همة اندیشه‌ها و بحثهای اوست. در بینش نجم‌الدین رازی، خداوند ابتدا عوالم روحانی و ملکوتی را خلق کرده است. وی با استناد به حدیث پیامبر(ص) که فرموده است: اول ما خلق الله روحی و یا نوری، معتقد است خداوند ابتدا روح و یا نور حضرت محمد(ص) را آفریده و از پرتو نور روح آن حضرت، ارواح پیامبران و ارواح موجودات و سپس عوالم ملکی یا ماد‌ّی را خلق کرده است. وی اندیشه‌های عرفانی خود را در قالب تمثیل بیان می‌کند. در بینش او روح پاک محمـّدی همانند قلمی است که خداوند با آن کلمات کتاب عالم خلقت را می‌نگارد. در این مقاله، اندیشه‌های عرفانی- فلسفی نجم‌الدین دایه که در قالب تمثیل بیان شده، تحلیل و با اندیشه‌های ابن عربی مقایسه می‌شود.