بررسی رابطه عوامل اجتماعی و فرهنگی با توسعه نیافتگی استان اردبیل

doi
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه عوامل اجتماعی و فرهنگی شامل متغیرهای امنیت اجتماعی، مشارکت اجتماعی، کیفیت زندگی، اعتماد اجتماعی، مصرف رسانه‌ای و مصرف کالای فرهنگی با توسعه‌نیافتگی در استان اردبیل انجام شده است. روش شناسی: بــا توجــه بــه ماهيــت موضــوع، بــراي تبيــين مســئلة تحقيــق از روش پيمايشــي (توصيفي ـ تبييني) استفاده شده است. جامعة آماري شامل افراد ساکن در اردبیل می باشد. جامعه آماری  پژوهش از 377 هزار خانوار استان  نمونه گیری شده است که به روش تصادفی بوده است.حجم نمونة اين پژوهش نيز با استفاده از فرمول بـرآورد حجـم نمونة كوكران و با ضريب اطمينان 95 درصد 382 نفر برآورد شـده اسـت. مشاركت كنندگان به شـيوة نمونـه گيـري طبقه ای انتخاب شده اند. یافته ها: تمامی متغیرهای اجتماعی رابطه‌ی معکوس و معناداری با توسعه‌نیافتگی داشتند. بدین معنا که با کاهش این عوامل، میزان توسعه‌نیافتگی افزایش می‌یابد. قوی‌ترین همبستگی در میان متغیرها مربوط به امنیت اجتماعی با ضریب تبیین (۰.۶۸) بود. در رتبه‌ی دوم اعتماد اجتماعی با ضریب تبیین (۰.55)، رتبه‌ی سوم کیفیت زندگی با ضریب  (۰.49) و رتبه‌ی چهارم مشارکت اجتماعی با ضریب  (۰.36)قرار داشتند. همچنین مدل رگرسیون نشان داد که عوامل اجتماعی در مجموع ۵۷ درصد از واریانس (تغییرات) توسعه‌نیافتگی را تبیین می‌کنند که بیانگر نقش مهم این متغیرهاست. همچنین  متغیر مصرف رسانه‌ای رابطه‌ی مستقیم و معناداری با توسعه‌نیافتگی داشت. این یافته پیشنهاد می‌کند که در جامعه‌ی مورد مطالعه، مصرف رسانه‌ای بالا (احتمالاً به شکل غیرفعال و غیرمولد) با سطوح بالاتری از توسعه‌نیافتگی همراه است. در مقابل، مصرف کالاهای فرهنگی رابطه‌ی معناداری با توسعه‌نیافتگی نشان نداد (سطح معناداری = ۰.۰۶). نتیجه گیری: نتایج تحلیل داده‌ها نشان داده است که متغیرهای امنیت اجتماعی، مشارکت اجتماعی، کیفیت زندگی، اعتماد اجتماعی، مصرف رسانه‌ای رابطه معناداری با توسعه‌نیافتگی دارند.