شرط خطر ورود خسارت جبران‌ناپذیر و فوریت زمانی در صدور دستور موقت توسط کمیسیون و دیوان آمریکایی حقوق بشر

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران؛ عضو مرکز وکلا، کارشناسان و مشاوران خانواده قوه قضائیه.

doi
10.22059/jplsq.2022.336473.2978
چکیده

دستور موقت بخشی جدانشدنی از رسیدگی‌های بین‌المللی و به‌خصوص، رسیدگی نهادهای قضایی و شبه‌قضایی به قضایای حقوق بشری محسوب می‌شود. رسیدگی به دعاوی حقوقی بین‌المللی می‌تواند زمان‌بر باشد. در نتیجه، این احتمال وجود دارد که حقوق یکی از طرفین در طول رسیدگی به‌طور بازگشت‌ناپذیری تضییع شود و همین موضوع است که صدور دستور موقت را توجیه‌پذیر می‌کند. مراجع قضایی و شبه‌قضایی بین‌المللی صدور دستور موقت را به احراز شروطی موکول کرده‌اند که مهم‌ترین آنها دو شرط احتمال ورود خسارت ‌جبران‌ناپذیر و فوریت زمانی اقدامات تأمینی درخواست ‌شده است؛ زیرا این دو شرط به‌عنوان مبنای مشروعیت دستور موقت در حقوق بین‌الملل در نظر گرفته می‌شود. این مقاله مفهوم شرط احتمال خسارت ‌جبران‌ناپذیر  و فوریت زمانی را از رهگذر رویۀ کمیسیون و دیوان آمریکایی حقوق بشر بررسی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که این دو نهاد حقوق بشری شروط مزبور را با بررسی دقیق در حقایق و اوضاع احوال هر پرونده، با تفسیر حقوق مورد ادعا در جهت حمایت حداکثری از حقوق ذی‌نفعان و با تأکید ویژه بر وجود دلایل قانع‌کننده مبنی بر احتمال تحقق خسارت ادعایی در جریان رسیدگی، احراز می‌کنند.