شروط دخالت دولت در زندگی خصوصی شهروندان از منظر کنوانسیون اروپایی حقوق بشر

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه میبد، میبد، ایران‏

doi
10.22059/jplsq.2022.333240.2925
چکیده

یکی از موضوعات چالش‌برانگیز در نظام‌های حقوقی و سیاسی کشورها، در نظر گرفتن سازوکاری است که بتواند موازنه‌ای منطقی بین حفظ منافع جامعه از یک سو و احترام به زندگی خصوصی شهروندان از سوی دیگر ایجاد کند. کنوانسیون اروپایی حقوق بشر در مادۀ 8 خود به این موضوع پرداخته است. در بند 1 این ماده دولت‌های متعاهد مکلف به احترام به زندگی خصوصی شهروندان شده‌اند و در بند 2 ضمن تجویز دخالت دولت‌ها در زندگی خصوصی شهروندان در شرایط خاص، اقتضائاتی برای این امر برشمرده است. پژوهش حاضر به این پرسش می‌پردازد که مفهوم زندگی خصوصی در مادۀ 8 کنوانسیون اروپایی حقوق بشر چیست و اقتضائات پیش‌بینی‌شده در بند 2 مادۀ 8 کنوانسیون که به دولت‌ها اجازۀ دخالت در زندگی خصوصی شهروندان را می‌دهد کدام‌اند؟ مطالعۀ انجام‌گرفته در این مقاله نشان داد که زندگی خصوصی از نظر کنوانسیون اروپایی حقوق بشر مفهومی گسترده و پویا است که ابعاد گوناگونی را در برگرفته و متناسب با تغییرات فرهنگی و اجتماعی به‌روز می‌شود. دخالت دولت‌های متعاهد در زندگی خصوصی شهروندان نیز فقط در صورتی مجاز خواهد بود که متناسب با قانون باشد، هدفی مشروع را دنبال کند و از نظر یک جامعۀ دموکراتیک، ضروری تلقی شود.