تاثیرات انواع روش¬های کم¬آبیاری در برخی دانه¬های روغنی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آب، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

2 - دانشیار، گروه مهندسی آب، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران- مرکز تحقیقات ایمن‌سازی مواد غذایی و کشاورزی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

doi
https://doi.org/10.71516/qafj.2022.1031
چکیده

حدود 70 درصد غذای جمعیت جهان به طور مستقیم از گیاهان زراعی به دست می­آید، که در این میان نقش مهم دانه­های روغنی را نمی توان انکار کرد. مصرف روغن در ایران طی سال­های اخیر به دلیل رشد جمعیت و مصرف سرانه افزایش یافته است به طوری که با در نظر گرفتن مصرف سرانه 14 کیلوگرم، سالانه حدود 750 هزار تن روغن مورد نیاز است. این در حالی است که فقط کم­تر از 10 درصد از این روغن در داخل کشور تولید می­شود. با توجه به این مسئله تولید روغن از طریق کشت گیاه کلزا در سال­های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. خشکی، خطری برای تولید موفقیت­آمیز محصولات زراعی در سراسر جهان است. خشکی موقعی اتفاق می­افتد که ترکیبی از عوامل فیزیکی و محیطی باعث تنش داخلی در گیاه شده و تولید را کاهش دهد. تنش آبی اثر منفی بر روی بسیاری از فرآیندهای گیاهی از جمله فتوسنتز، تبخیر، تجمع و تخصیص پیش­ماده دارد و موجب کاهش اساسی در تولیدات گیاهی می­شود. بنابراین یکی از راه­های به حداکثر رساندن کارآیی مصرف آب و بالا­بردن عملکرد به ازای یک واحد آب مصرفی کم آبیاری است که در آن محصول در یک مرحله خاص از نمو و یا در تمام فصل نمو تحت تنش آبی قرار می­گیرد. از طرفی اثرات مثبت پتاسیم در افزایش مقاومت گیاهان به تنش کم آبی توسط محققین گزارش شده است. از آن جا كه بخش كشاورزي بزرگترين مصرف كننده­ی آب در زيرساختهاي مختلف اقتصادي کشور به شمار مي­آيد، تلفات عمده­ی آب نيز به اين بخش تعلق دارد. بخش کشاورزی بزرگترین مصرف کننده آب در جهان است، پس باید به مدیریت آب در بخش کشاورزی توجه بیشتری شود. یک سیستم آبیاری با مدیریت خوب سیستمی است که عوامل موثر در زمان و مقدار آبیاری نظیر عوامل خاکی، عوامل گیاهی و شرایط اقلیمی را به خوبی شناسایی کرده و متناسب با آن تصمیم­گیری­های بهینه را در بهره­برداری زراعی ارائه نماید. از مزایای برنامه­ریزی آبیاری می­توان به کاهش مصرف آب، افزایش سودآوری، جلوگیری از آلودگی منابع زیرزمینی و جلوگیری از تنش رطوبتی اشاره کرد.