تاثیرات انواع روش¬های کم¬آبیاری در برخی دانه¬های روغنی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آب، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران
2 - دانشیار، گروه مهندسی آب، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران- مرکز تحقیقات ایمنسازی مواد غذایی و کشاورزی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران
doi
https://doi.org/10.71516/qafj.2022.1031چکیده
حدود 70 درصد غذای جمعیت جهان به طور مستقیم از گیاهان زراعی به دست میآید، که در این میان نقش مهم دانههای روغنی را نمی توان انکار کرد. مصرف روغن در ایران طی سالهای اخیر به دلیل رشد جمعیت و مصرف سرانه افزایش یافته است به طوری که با در نظر گرفتن مصرف سرانه 14 کیلوگرم، سالانه حدود 750 هزار تن روغن مورد نیاز است. این در حالی است که فقط کمتر از 10 درصد از این روغن در داخل کشور تولید میشود. با توجه به این مسئله تولید روغن از طریق کشت گیاه کلزا در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است. خشکی، خطری برای تولید موفقیتآمیز محصولات زراعی در سراسر جهان است. خشکی موقعی اتفاق میافتد که ترکیبی از عوامل فیزیکی و محیطی باعث تنش داخلی در گیاه شده و تولید را کاهش دهد. تنش آبی اثر منفی بر روی بسیاری از فرآیندهای گیاهی از جمله فتوسنتز، تبخیر، تجمع و تخصیص پیشماده دارد و موجب کاهش اساسی در تولیدات گیاهی میشود. بنابراین یکی از راههای به حداکثر رساندن کارآیی مصرف آب و بالابردن عملکرد به ازای یک واحد آب مصرفی کم آبیاری است که در آن محصول در یک مرحله خاص از نمو و یا در تمام فصل نمو تحت تنش آبی قرار میگیرد. از طرفی اثرات مثبت پتاسیم در افزایش مقاومت گیاهان به تنش کم آبی توسط محققین گزارش شده است. از آن جا كه بخش كشاورزي بزرگترين مصرف كنندهی آب در زيرساختهاي مختلف اقتصادي کشور به شمار ميآيد، تلفات عمدهی آب نيز به اين بخش تعلق دارد. بخش کشاورزی بزرگترین مصرف کننده آب در جهان است، پس باید به مدیریت آب در بخش کشاورزی توجه بیشتری شود. یک سیستم آبیاری با مدیریت خوب سیستمی است که عوامل موثر در زمان و مقدار آبیاری نظیر عوامل خاکی، عوامل گیاهی و شرایط اقلیمی را به خوبی شناسایی کرده و متناسب با آن تصمیمگیریهای بهینه را در بهرهبرداری زراعی ارائه نماید. از مزایای برنامهریزی آبیاری میتوان به کاهش مصرف آب، افزایش سودآوری، جلوگیری از آلودگی منابع زیرزمینی و جلوگیری از تنش رطوبتی اشاره کرد.