سنتز و کاربرد پلیمر قالب مولکولی هسته- پوسته به منظور استخراج گزینشی مترونیدازول از مایعات بیولوژیکی: ایزوترم¬ها و سینتیک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه شیمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان،‌ ایران

2 استاد، گروه کنترل غذا و دارو، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان،‌ ایران

3 استاد، گروه شیمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان،‌ ایران

4 استادیار، گروه شیمی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان،‌ ایران

doi
https://doi.org/10.71516/qafj.2022.1036
چکیده

در این مطالعه، پلیمر قالب مولکولی مغناطیسی جهت استخراج انتخابی داروی مترونیدازول از نمونه پلاسما سنتز گردید. برای انتخاب مناسب­ترین مونومر و حلال پلیمریزاسیون در سنتز مترونیدازول از یک روش محاسباتی مبتنی بر تئوری مکانیک کوانتوم برای محاسبه انرژی پیوند بین مولکول­های مونومر و آنالیت استفاده گردید. این محاسبات بر پایه مقایسه انرژی­های حالت پایه مونومرها و آنالیت و کمپلکس­های حاصل بین آناليت و مونومرهای عاملی بدست آمده توسط تئوری تابعی چگالی می­باشد. نقش حلال پلیمریزاسیون با استفاده از مدل قطبیده یکپارچه مطالعه گردید. ابتدا تمامی ساختارها به صورت مجزا و در حالت کمپلکس با استفاده از نرم­افزار گوس ويو رسم شدند. ساختارهای رسم شده با محاسبات تئوری تابعی چگالی در سطح B3LYP و مجموعه پایه G(d) 311 -6 بهینه شده­اند. خروجی­ها برای تعیین برهمکنش­های هیدروژنی با استفاده از مکانیک کوانتومی و تحلیل اوربیتال پیوند طبیعی مورد بررسی قرار گرفت. مشخصات پلیمرهای به دست آمده از طریق آزمون­های طیف­سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه، پراش پرتو ایکس، مغناطیس­سنجی ارتعاشی نمونه و میکروسکوپ الکترونی تعیین گردید. مکانیسم برداشت داروها به وسیله ایزوترم­های لانگمویر و فروندليخ ارزیابی گردید. این قالب­های پلیمری به عنوان یک جاذب انتخابی برای استخراج مترونیدازول و آنالیز توسط کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا استفاده شد. نتایج محاسبات مشخص کرد که مناسب­ترین مونومر، حلال و عامل شبکه­ای کننده پلیمریزاسیون برای تهیه پلیمر قالب مولکولی مترونیدازول، حلال اتکتیک، اتانول، اتیلن گلیکول دی­متاکریلات است. پلیمر قالب مولکولی مغناطیسی مترونیدازول با استفاده از حلال اتکتیک به عنوان مونومر مناسب در حلال و پلیمریزاسیون اتانول در حضور نانوذرات مگنتیت عامل دار شده با گروه­های آمینی سنتز گردید. برای مترونیدازول در پلاسما خطی بودن بین پاسخ­ها (سطح زیر پیک) و غلظت در محدود 10-1/0 میکروگرم بر میلی­لیتر با ضریب رگرسیون خطی  به دست آمدند. حد تشخیص (LOD) و حد قابل اندازه­گیری (LOQ) برای مترونیدازول در پلاسما به ترتیب 2/1 و 0/5 نانوگرم بر میلی­لیتر به دست آمد. ایزوترم­های جذبی نشان دادند که پدید­ه­ی جذب از مدل فروندلیخ تبعیت می­کند. مطالعات سینتیکی نشان دادند که فرآیند جذب از سینتیک شبه مرتبه­ی دوم تبعیت می­کند. در نهایت پلیمر سنتز شده به طور موفقیت­آمیزی به منظور استخراج و اندازه­گیری مترونیدازول در پلاسما با موفقیت بکار برده شد.