بررسی میزان ضایعات گوجه فرنگی در انواع حمل و نقل جاده¬ای در استان¬های خراسان رضوی و کرمان (جنوب کرمان- جیرفت)

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران

3 استاد، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.71516/qafj.2022.1040
چکیده

محصولات کشاورزی دارای ضایعات بسیاری در مراحل تولید تا پخش و توزیع می­شوند که موجب کاهش میزان تولید و افزایش نیاز به واردات مکانیکی به عنوان عامل موثر و اصلی در تلفات پس از برداشت محصول شناخته شده­اند. در این تحقیق، میزان ضایعات گوجه فرنگی در انواع حمل و نقل جاده­ای در استان­های خراسان رضوی و کرمان (جنوب کرمان- جیرفت) بررسی شد. به منظور انجام تحقیق، ابتدا به مطالعه مبانی نظری پرداخته شده است و در این راستا بسیاری از منابع در دسترس اعم از فارسی و انگلیسی و همچنین تحقیقات قبلی که در این زمینه صورت گرفته بوده، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. همچنین محقق از روش­های مشاهده و پرسشنامه نیز به منظور تعیین آسانتر مسئله تحقیق بهره برد و بدین منظور پرسشنامه‌ای طراحی و دراختیار 384نفر از اعضای نمونه آماری که از کشاورزان و کارکنان جهاد کشاورزی و همچنین پرسنل میادین تره بار استان‌های خراسان رضوی و کرمان و نیز اتحادیه بار و مسافر و رانندگان باربری بودند؛ قرار داده شد و داده­های به دست آمده با استفاده از نرم­افزار آماری SPSS و با استفاده از از تکنیک­های آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. مطالعه حاضر پژوهشی مقطعی از نوع توصیفی- کتابخانه­ای می­باشد. نمونه­گیری به شیوه سرشماری انجام گردید. پرسشنامه‌ی طراحی و تایید شده در اختیار 384 نفر از اعضای نمونه آماری که متشکل از کشاورزان و کارکنان جهاد کشاورزی، پرسنل میادین تره بار استان‌های خراسان رضوی و کرمان و نیز اتحادیه بار و مسافر و رانندگان باربری بودند، قرار داده شد و داده­های به دست آمده از پرسشنامه­های توزیع شده، با استفاده از نرم­افزار آماری SPSS و از طریق اجرای آزمون آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت که برای تجزیه و تحلیل داده­های جمع­آوری شده از تکنیک­های آمار توصیفی و آمار استنباطی (تحلیل همبستگی، آزمون کولموگروف اسمیرنوف، تحلیل کوواریانس) استفاده شده است.آسیب­های مکانیکی در محصولات کشاورزی سبب کاهش کیفیت می‌شود که شناسایی شرایط و عوامل مؤثر بر وقوع صدمات مکانیکی در محصولات کشاورزی می­تواند به کاهش ضایعات در این محصولات منجر گردد. با عنایت به اینکه گوجه فرنگی تشکیل شده از 93 تا 95 درصد آب و 5 تا 7 درصد مواد جامد؛ لذا تبدیل شدن به ضایعات در این محصول بیشتر است. در این پژوهش تاثیر انواع حمل و نقل، نوع بسته­بندی، حجم بار، نوع چینش بار و مسافت حمل و نقل بر میزان ضایعات گوجه فرنگی بررسی شد که براساس نتایج به دست آمده در این مطالعه می‌توان میزان ضایعات گوجه فرنگی را کاهش داد. براساس نتایج به دست آمده در این مطالعه می­توان میزان ضایعات گوجه فرنگی را کاهش داد. کوفتگی میوه غالبا، در طی مراحل جابه­جایی، حمل و نقل، بسته­بندي به دلیل وارد شدن ضربه بر آن از طرف اجزاء متحرك ماشین­ها و دیگر عوامل رخ می­دهد. ضربات مکانیکی بعنوان عامل موثر و اصلی در تلفات پس از برداشت محصول شناخته شده­اند. در طی مراحل پس از برداشت بارهاي دینامیکی در ایجاد کوفتگی در محصولات بیشتر موثرند. چون بارهاي دینامیکی از لحاظ مقدار و وقوع، اثري بیش­تر از بارهاي استاتیکی دارند.