بررسی میزان ضایعات گوجه فرنگی در انواع حمل و نقل جاده¬ای در استان¬های خراسان رضوی و کرمان (جنوب کرمان- جیرفت)
نویسندگان
1 استاد، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران
3 استاد، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران
doi
https://doi.org/10.71516/qafj.2022.1040چکیده
محصولات کشاورزی دارای ضایعات بسیاری در مراحل تولید تا پخش و توزیع میشوند که موجب کاهش میزان تولید و افزایش نیاز به واردات مکانیکی به عنوان عامل موثر و اصلی در تلفات پس از برداشت محصول شناخته شدهاند. در این تحقیق، میزان ضایعات گوجه فرنگی در انواع حمل و نقل جادهای در استانهای خراسان رضوی و کرمان (جنوب کرمان- جیرفت) بررسی شد. به منظور انجام تحقیق، ابتدا به مطالعه مبانی نظری پرداخته شده است و در این راستا بسیاری از منابع در دسترس اعم از فارسی و انگلیسی و همچنین تحقیقات قبلی که در این زمینه صورت گرفته بوده، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. همچنین محقق از روشهای مشاهده و پرسشنامه نیز به منظور تعیین آسانتر مسئله تحقیق بهره برد و بدین منظور پرسشنامهای طراحی و دراختیار 384نفر از اعضای نمونه آماری که از کشاورزان و کارکنان جهاد کشاورزی و همچنین پرسنل میادین تره بار استانهای خراسان رضوی و کرمان و نیز اتحادیه بار و مسافر و رانندگان باربری بودند؛ قرار داده شد و دادههای به دست آمده با استفاده از نرمافزار آماری SPSS و با استفاده از از تکنیکهای آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. مطالعه حاضر پژوهشی مقطعی از نوع توصیفی- کتابخانهای میباشد. نمونهگیری به شیوه سرشماری انجام گردید. پرسشنامهی طراحی و تایید شده در اختیار 384 نفر از اعضای نمونه آماری که متشکل از کشاورزان و کارکنان جهاد کشاورزی، پرسنل میادین تره بار استانهای خراسان رضوی و کرمان و نیز اتحادیه بار و مسافر و رانندگان باربری بودند، قرار داده شد و دادههای به دست آمده از پرسشنامههای توزیع شده، با استفاده از نرمافزار آماری SPSS و از طریق اجرای آزمون آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت که برای تجزیه و تحلیل دادههای جمعآوری شده از تکنیکهای آمار توصیفی و آمار استنباطی (تحلیل همبستگی، آزمون کولموگروف اسمیرنوف، تحلیل کوواریانس) استفاده شده است.آسیبهای مکانیکی در محصولات کشاورزی سبب کاهش کیفیت میشود که شناسایی شرایط و عوامل مؤثر بر وقوع صدمات مکانیکی در محصولات کشاورزی میتواند به کاهش ضایعات در این محصولات منجر گردد. با عنایت به اینکه گوجه فرنگی تشکیل شده از 93 تا 95 درصد آب و 5 تا 7 درصد مواد جامد؛ لذا تبدیل شدن به ضایعات در این محصول بیشتر است. در این پژوهش تاثیر انواع حمل و نقل، نوع بستهبندی، حجم بار، نوع چینش بار و مسافت حمل و نقل بر میزان ضایعات گوجه فرنگی بررسی شد که براساس نتایج به دست آمده در این مطالعه میتوان میزان ضایعات گوجه فرنگی را کاهش داد. براساس نتایج به دست آمده در این مطالعه میتوان میزان ضایعات گوجه فرنگی را کاهش داد. کوفتگی میوه غالبا، در طی مراحل جابهجایی، حمل و نقل، بستهبندي به دلیل وارد شدن ضربه بر آن از طرف اجزاء متحرك ماشینها و دیگر عوامل رخ میدهد. ضربات مکانیکی بعنوان عامل موثر و اصلی در تلفات پس از برداشت محصول شناخته شدهاند. در طی مراحل پس از برداشت بارهاي دینامیکی در ایجاد کوفتگی در محصولات بیشتر موثرند. چون بارهاي دینامیکی از لحاظ مقدار و وقوع، اثري بیشتر از بارهاي استاتیکی دارند.