نظریهپردازی رفتار شبکهسازی کارکنان مبتنی بر نظریه تحلیل داده بنیاد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت دولتی- مدیریت منابع انسانی، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه لرستان.
2 دانشیار گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه لرستان.
doi
چکیده
شبکه سازی، ابزاری برای توسعه حرفهای است که سبب میشود که افراد روی مهارتهای اجتماعی خود سرمایهگذاری کنند. افراد ازطریق ایجاد، پرورش و استفاده از روابط غیررسمی سعی در کسب مساعدت در کار یا پیشرفت در مسیر شغلی دارند. این پژوهش کیفی با هدف ارائه الگوی رفتار شبکهسازی کارکنان در دانشگاه لرستان انجام گرفت. این مطالعه از نوع پژوهشهای کیفی است که با استفاده از نظریه دادهبنیاد انجام شده است. 18 مصاحبه با کارکنان دانشگاه لرستان انجام شد. حاصل این مصاحبهها، مجموعهای از مضامین اولیه بود که طی فرایند کدگذاریِ باز، گردآوری و از درون آنها مقولههایی استخراج شد؛ سپس در مرحله کدگذاری محوری، پیوند میان این مقولهها ذیل عناوین: شرایط علی، پدیده محوری، راهبردها، عوامل زمینهای، شرایط مداخلهگر و پیامدهای رفتار شبکهسازی کارکنان درقالب پارادایم کدگذاری محوری تعیین شد؛ درادامه و در مرحله کدگذاری انتخابی نیز، سیر داستان ترسیم شد. نتایج نشان داد عوامل علّی رفتار شبکهسازی کارکنان عبارتند از: نیازهای عاطفی و اجتماعی، نیازهای مادی، نیاز کسب قدرت، نیازهای اطلاعاتی و نیاز به امنیت شغلی. راهبردهای مرتبط با رفتار شبکهسازی افراد، سه نوع اقدامات فردی، مدیریتی و سازمانی را دربرمیگیرد. ارتباطات رسمی نامناسب، ویژگیهای ساختاری سازمان، تعاملات متقابل افراد، برنامههای رفاهی سازمان و ویژگیهای شبکه (گروه)، عوامل مداخلهای شناساییشده بود و ویژگیهای خاص فردی، ویژگیهای شغلی و ویژگیهای فرهنگی – هنجاری، عوامل زمینهای این پدیده بودند. بهبود ساختار سازمانی، اثربخشی اقدامات فردی کارکنان، تسهیل و کنترل تصمیمات و فعالیتهای مدیریت، افزایش اثربخشی و کارایی سازمان، بهبود تعهد سازمانی، ایجاد مانع در تصمیمات و اقدمات سازمان و افزایش تعارضات سازمانی پیامدهایی بودند که از رفتار شبکهسازی افراد حاصل میشود.