بررسی اثرات ضدباکتریایی عصاره متانولی جوزهندی علیه جدایه های استافیلوکوکوس اورئوس مولد بتالاکتاماز وسیع الطیف

نویسندگان

1 دانشیار، گروه میکروبیولوژی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه میکروبیولوژی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

doi
https://doi.org/10.71516/qafj.2023.1075
چکیده

پیشرفت روزافزون مقاومت آنتی‌بیوتیکی باکتری‌ها زمینه را برای جایگزین کردن عوامل ضدمیکروبی با منشأ گیاهی و با عوارض جانبی کمتر فراهم نموده است. این پژوهش نوعی مطالعه آزمایشگاهی بوده که با هدف تعیین اثر ضدباکتریایی گیاه جوزهندی بر جدایه‌های استافیلوکوکوس اورئوس مولد بتالاکتاماز وسیع الطیف انجام گرفت. عصاره متانولی گیاه به روش ماسراسیون تهیه گردید. عصاره با کاغذ واتمن شماره یک فیلتر شده و توسط سیستم تقطیر در خلا دوار تغلیظ و خشک شد. غلظت‌های مختلف 80، 40، 20، 10، 5، 5/2، 25/1 و 625/0 از عصاره در حلال دی‌متیل سولفوکساید و متانول با حجم برابر تهیه گردید. شناسایی جدایه‌های مولد بتالاکتاماز به روش فنوتیپی با دیسک‌های آنتی‌بیوتیکی سفوتاکسیم و دیسک ترکیبی سفوتاکسیم و کلاولونیک اسید انجام شد. فعالیت ضدباکتریایی بر علیه 40 ایزوله از باکتری‌های مولد بتالاکتاماز، به روش انتشار چاهک بررسی شد. پس از انکوباسیون به مدت 24 ساعت در دمای 37 درجه سانتی‌گراد میزان حساسیت باکتری‌ها، با اندازه‌گیری قطر هاله بازدارندگی از رشد تعیین شد. بر اساس نتایج حاصله، از 60 باکتری استافیلوکوکوس اورئوس 67 درصد از جدایه‌ها مولد بتالاکتاماز بودند. کلیه ایزوله‌های استافیلوکوکوس اورئوس به عصاره گیاه جوزهندی حساسیت نشان دادند و میانگین حداقل غلظت بازدارندگی از رشد نسبت به استافیلوکوکوس مولد بتالاکتاماز، 10 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر بود. به دلیل افزایش روزافزون مقاومت آنتی‌بیوتیکی، به نظر می‌رسد که بتوان از عصاره‌ی گیاه جوز بر علیه سوش‌های استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به بتالاکتام در کنترل عفونت‌ها استفاده کرد و در این راستا، جداسازی و شناسایی مواد مؤثره عصاره گیاهی پیشنهاد می‌گردد.