بررسی میزان سرمایه اجتماعی در میان گروههای اجتماعی (منطقه حاشیهنشین و غیرحاشیهنشین) شهر مراغه
نویسندگان
1 استاد جامعهشناسی دانشگاه تبریز.
2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز؛ کارشناسی ارشد جامعهشناسی، تبریز، ایران.
3 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز. گروه علوم اجتماعی. تبریز، ایران.
doi
چکیده
در تحقیق حاضر به بررسی میزان سرمایه اجتماعی گروههای سنی (جوانان، میانسالان و سالمندان) و همچنین گروههای جنسی در دو منطقه حاشیهنشین و غیرحاشیهنشین پرداخته شده است. سه مؤلفه اصلی سرمایه اجتماعی که عبارت از: اثربخشی جمعی، اعتماد و مشارکت اجتماعی با معرفهای (انسجام و همبستگی اجتماعی، کنترل هنجاری غیررسمی، اعتماد بینفردی، اعتماد تعمیمیافته و اعتماد نهادی، مشارکت رسمی و مشارکت غیررسمی) سنجیده شد. مطالعه حاضر با استفاده از تئوریهای سرمایه اجتماعی طرحریزی شده است. تحقیق حاضر در سطح خرد و از نوع پیمایشی میباشد و گردآوری دادهها به وسیله پرسشنامه همراه با مصاحبه انجام شده است. جامعه آماری در این تحقیق شامل 10757 نفر از افراد حاشیهنشینان مراغه و نمونه آماری براساس فرمول کوکران شامل 400 نفر میباشد. یک گروه 400 نفری از غیرحاشیهنشینان نیز انتخاب گردیده است که از لحاظ سن و جنس دو گروه 400 نفری با همدیگر همگن شدهاند و در کل گروه شامل 800 نفر میباشد. روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای است. در این بررسی با استفاده از تحقیقات قبلی صورت گرفته در عرصه داخلی و خارجی و استفاده از روش اعتبار محتوایی سوالها پرسشنامه طراحی گردیدهاند. جهت اطمینان از پایایی سوالها پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید که با اجرای پرسشنامه در میان30 نفر از افراد نمونه، از اعتبار و روایی لازم برخوردار بود. یافتههای تحقیق نشان دادکه میزان سرمایه اجتماعی در بین مناطق حاشیهنشین و مناطق غیرحاشیهنشین متفاوت است. همچنین شاخصهای سرمایه اجتماعی نیز به جز مشارکت غیررسمی در مناطق حاشیهنشین و غیرحاشیهنشین متفاوت بود و این شاخصها در مناطق غیرحاشیهنشین بیشتر بوده است. در کل نتایج پژوهش نشان داد که حجم سرمایه اجتماعی موجود در مناطق غیرحاشیهنشین بیشتر از مناطق حاشیهنشین است.