ارزیابی فعالیت ضدمیکروبی و ضدبیوفیلمی گونه‌های لاکتوباسیلوس جداشده از کفیر علیه باکتری‌های بیماری‌زای غذایی استافیلوکوکوس اورئوس و سالمونلا انتریکا سرووار تیفی‌موریوم

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

2 بخش تحقیق و توسعه، شرکت دانش پژوهان زیست یار، تهران، ایران

3 بخش تحقیق و توسعه، شرکت دانش پژوهان زیست یار، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.71516/qafj.2025.1209425
چکیده

کفیر به‌عنوان یک فرآورده تخمیری لبنی، دارای میکروارگانیسم‌های پروبیوتیک متنوعی ازجمله گونه‌های لاکتوباسیلوس است که پتانسیل بالایی در مقابله با عوامل بیماری‌زای غذایی دارند. هدف از این مطالعه، جداسازی و شناسایی گونه‌های لاکتوباسیلوس از کفیر و بررسی فعالیت ضدباکتریایی و ضدبیوفیلم آن‌ها  علیه باکتری‌های استافیلوکوکوس اورئوس و سالمونلا انتریکا سرووار تیفی‌موریوم ( سالمونلا تیفی‏موریوم) بود. جدایه‌های لاکتوباسیلوس از نمونه‌های کفیر جداسازی شدند و شناسایی آن‌ها  با استفاده از روش‌های میکروبیولوژیک و شناسایی مولکولی بر اساس توالی‌یابی ژن 16 SrRNA انجام شد. فعالیت ضدباکتریایی جدایه‌ها با استفاده از روش انتشار در چاهک مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین برای بررسی توانایی مهار بیوفیلم، از آزمون رنگ‌آمیزی کریستال ویوله استفاده گردید .نتایج شناسایی مولکولی نشان داد که جدایه‌ها به گونه‌های لاکتوباسیلوس رامنوسوس و لاکتوباسیلوس پاراکازئی تعلق دارند. در آزمون ضدباکتریایی، جدایه‌ها میانگین قطر هاله عدم رشد برابر با ۸/۱±۲/۱۴ میلی‌متر علیه استافیلوکوکوس اورئوس و ۱/۲±۶/۱۲ میلی‌متر علیه سالمونلا تیفی‌موریوم ایجاد کردند. در بررسی مهار تشکیل بیوفیلم، حداکثر درصد مهار به ترتیب برای استافیلوکوکوس اورئوس و سالمونلا تیفی‌موریوم برابر با %۶۸ و ۶۱% بود. یافته‌ها نشان داد که برخی از جدایه‌های لاکتوباسیلوس دارای اثر مهارکنندگی قابل‌توجهی بر رشد و تشکیل بیوفیلم‌ این باکتری‌های بیماری‌زا بودند. بر این اساس، گونه‌های بومی لاکتوباسیلوس موجود در کفیر می‌توانند به‌عنوان عوامل زیستی مؤثر در کنترل آلودگی‌های غذایی مطرح شوند.