مکانیابی سد زیرزمینی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی مطالعه موردی: حوضه آبخیز دشت کویر
نویسندگان
1 استادیار گروه بیابانزدایی، دانشگاه سمنان
2 استادیار گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشگاه سمنان
3 کارشناس ارشد مهندسی صنایع، دانشگاه استرالیا
4 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد بیابانزدایی، دانشگاه سمنان (نویسنده مسئول)
doi
10.22131/sepehr.2017.28902چکیده
با توجه به فصلی بودن آبراههها در مناطق خشک و نیمهخشک و انتقال آب سطحی به زیر سطح زمین استفاده از سازههایی که کنترل و ذخیره کننده جریان برای فصول کم باران سال باشد ضروری است. به دلیل پرهزینه و زمانبر بودن مکانیابی سد زیرزمینی، استفاده از تکنیکهای سیستمهای اطلاعات جغرافیایی همراه با فرایندهای تصمیمگیری بهعنوان یکی از ابزارهای کاربردی در این مطالعات محسوب میگردد. سدهای زیرزمینی سازههایی هستند که در مسیر جریان آب زیرزمینی ساخته شده و باعث بالا آمدن و ذخیره آب در مخزن خود میشوند. منطقه مورد مطالعه بخشی از حوضه آبخیز دشت کویر است که در شمالغرب استان سمنان واقع شده است. هدفازاینمطالعهتعیینمحلمناسباحداثسدزیرزمینی با استفاده از تلفیق و امتیازدهی به لایهها در محیط نرم افزارسیستم اطلاعات جغرافیایی بهمنظورتغذیهوکنترلآبهای زیرزمینی در بخشی از حوضه آبخیز دشت کویر برای حفظ منابع آب در فصول کم باران میباشد. دراینتحقیقبه منظور اولویتبندی مکانهای مناسب جهت احداث سدهای زیرزمینی،ازروشتحلیلسلسلهمراتبی استفادهگردیدکهبادرنظرگرفتنمعیارهایارزیابی، ششمکانمناسب جهت احداثسدزیرزمینیدرمرحله دوم مکانیابی مشخص شد. در مرحله پایانی به علت نظرات و عقاید مختلف کارشناسان و برای تأمین نظرات و خواستههای تمامی گروههای دخیل در این امر 5 سناریو برای وزندهی و ارزشگذاری معیارهای اصلی تعریف شد که طی این پنج سناریو وزن نهایی برای هر یک از 6 محور محاسبه شد. نتایج بدست آمده، نشان داد که مناطق جنوبی دشت دارای پتانسیل خوبی برای احداث سدهای زیرزمینی میباشد.
