فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سرب، فلزی سنگین و سمی است که می‌تواند از طریق فعالیت‌های صنعتی، کودهای شیمیایی و آلودگی‌های شهری وارد خاک و آب شود و در نهایت توسط گیاهان جذب گردد. هدف از این پژوهش، بررسی اثر غلظت‌های مختلف سرب بر رشد، محتوای پروتئین و فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز در گیاه کینوا ( Chenopodium quinoa ) رقم صدوق بود. گیاهان کینوا تحت تیمار با غلظت‌های 0، 400 و 600 میکرومولار سرب قرار گرفتند. پس از برداشت، طول ریشه و ساقه، وزن تر، محتوای فنول کل، محتوای پروتئین و فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز در گیاهان اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که افزایش غلظت سرب در محیط کشت تأثیر منفی و معنی‌داری بر تمام پارامترهای مورد بررسی داشت. طول ریشه و ساقه و وزن تر به‌طور قابل توجهی کاهش یافت، که نشان‌دهنده اختلال در رشد گیاه و کاهش تجمع مواد آلی است. علاوه بر این، کاهش محتوای ترکیبات حفاظتی مانند فنول‌ها بیانگر تضعیف مکانیسم‌های دفاعی گیاه در برابر تنش بود. همچنین، محتوای پروتئین و فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز به‌طور وابسته به غلظت و به‌طور معنی‌داری نسبت به گروه کنترل کاهش یافتند، که نشان‌دهنده اثرات زیان‌بار سرب بر فرآیندهای بیوشیمیایی حیاتی و سیستم‌های دفاعی آنتی‌اکسیدانی گیاه است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که حضور سرب در محیط کشت به‌طور قابل توجهی رشد و سلامت بیوشیمیایی گیاه را مختل می‌کند. این یافته‌ها اهمیت کنترل آلودگی‌های فلزی در محیط زیست برای حفظ عملکرد و مقاومت گیاهان را تأکید می‌کنند.