تحلیل مکانی و پهنه‌بندی مبتنی بر ریسک مواجهه با صدای صنعتی در نواحی مسکونی مجاور مجتمع صنعتی کاوه با استفاده از GIS، ساوه، ایران (۲۰۲۵)

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ساوه، ساوه، ایران

2 کارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، کارشناس مراقب سلامت، اداره کل آموزش‌وپرورش استان تهران، تهران، ایران.

3 کارشناس بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ساوه، ساوه، ایران.

4 دکتری مهندسی بهداشت محیط، رئیس گروه بهداشت ایمنی و محیط‌زیست، شرکت آب و فاضلاب استان کرمانشاه، کرمانشاه، ایران،

5 کارشناس بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ساوه، ساوه، ایران.

doi
10.30468/jsums.2026.8194.3307
چکیده

 زمینه و هدف: شهرک صنعتی کاوه با وسعت ۳۰۰۰ هکتار در نزدیکی ساوه، دارای ناحیه مسکونی با بیش از ۲۵۰۰ نفر جمعیت است که در مجاورت صنایع فعال شبانه‌روزی قرار دارد. این همجواری، ضرورت ارزیابی و پهنه‌بندی آلودگی صوتی را برای آگاهی از سطح مواجهه و حمایت از مدیریت شهری ایجاد می‌کند. این مطالعه باهدف سنجش و تحلیل مکانی آلودگی صوتی در زمستان ۱۴۰۳ انجام شد.مواد و روش­ها: پژوهش بر اساس استاندارد ISO 1996-1:2016 و پس از پیش مطالعه طراحی گردید. ۴۹ نقطه برای اندازه‌گیری تراز صوت انتخاب شد. در هر ایستگاه، تراز معادل پیوسته (Leq) با صداسنج TES-1358 ثبت و داده‌ها با نرم‌افزار Excel و ArcGIS Pro تحلیل گردید.یافته­ها: تحلیل مکانی نشان داد در روز ۸۸ درصد از مساحت ناحیه مسکونی در معرض تراز بالاتر از ۶۵ dB(A) و در شب ۹۶ درصد بالاتر از ۵۵ dB(A) قرار داشت. میانگین شاخص DNL برابر ۷۱ دسی‌بل محاسبه شد. تنها بخش کوچکی دارای شدت صدای کمتر از ۴۵ dB(A) در شب بود که با حدود مجاز تطابق داشت.نتیجه‌گیری: نتایج بیانگر آن است که ناحیه مسکونی مجاور شهرک صنعتی کاوه در اغلب نقاط در معرض سطوحی فراتر از استانداردها قرار دارد، به‌ویژه در شب که بسیاری از نواحی بیش از ۶۵ dB(A) را تجربه می‌کنند. توزیع نامتوازن شدت صوت نشان‌دهنده نقش منابع محلی و نبود موانع صوتی مؤثر است. یافته‌ها لزوم بازنگری زیست‌محیطی شهرک‌های صنعتی و اجرای اقدامات کنترلی همچون دیوار صوتی، کمربند سبز، محدودیت فعالیت شبانه و پایش مستمر را نشان می‌دهد.