فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: سرطان رکتوم از شایع‌ترین و پرعارضه‌ترین سرطان‌های دستگاه گوارش محسوب می‌شود که پرتودرمانی خارجی نقش کلیدی در درمان آن دارد. با توجه به مجاورت اندام‌های حیاتی لگن با میدان تابش، احتمال دارد دوز تابشی قابل‌توجهی دریافت کنند که ممکن است منجر به بروز عوارض جانبی شود. ازاین‌رو مطالعه حاضر باهدف تعیین دوز تابش به اندام‌های سالم مجاور در بیماران تحت پرتودرمانی خارجی برای سرطان رکتوم انجام شد.مواد و روش­ها: در این مطالعه مقطعی گذشته‌نگر، پرونده 66 بیمار مبتلابه سرطان رکتوم تحت درمان در بخش رادیوتراپی بیمارستان واسعی سبزوار طی سال‌های 1399-1401 بررسی و داده‌های جمعیت شناختی و پارامترهای دوزیمتری شامل میانگین و حداکثر دوز معادل (EQD2) به اندام‌های هدف CTV، PTV و اندام‌های در معرض خطر (مثانه، سر استخوان ران و بولب پنیس) از نرم‌افزار ایزوگری استخراج شد. تحلیل آماری با نرم‌افزار SPSS نسخه 22 و با استفاده از آزمون‌های تی مستقل، همبستگی پیرسون و آنالیز واریانس انجام گردید.یافته­ها: میانگین دوز دریافتی مثانه 83/5 ± 96/47، سر استخوان ران چپ 68/6 ± 40/26 و راست 40/7 ± 66/25 و بولب پنیس 27/13 ± 75/17 گری بود. اگرچه دوز دریافتی سر استخوان ران در مردان و دوز مثانه در زنان بالاتر بود، این تفاوت ازنظر آماری معنی‌دار نبود. بین سن بیماران و دوز دریافتی بولب پنیس همبستگی مثبت ضعیفی مشاهده شد. ارتباط معنی‌داری بین شاخص توده بدنی و دوز دریافتی اندام‌های سالم یافت نشد.نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که متغیرهای جمعیت شناختی تأثیر معناداری بر دوز دریافتی اندام‌های سالم مجاور ندارند. بااین‌حال، توجه به موقعیت آناتومیک تومور و استفاده از فنون پرتودرمانی برای بهینه‌سازی دوز توصیه می‌شود.