بررسی و تحلیل موعظه در شعر انوری
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یزد
doi
چکیده
اوحدالدین انوری شاعر قصیدهسرای مشهوری است که شهرتش را بیشتر از قصاید مدحی کسب کردهاست اما در قالب قطعه به مضامین دیگری نیز پرداخته که موعظه و اندرز و حکمت یکی از آنهاست. برخی از موعظهها در شکل هجو، سؤالی و حکمت کوتاه بیان شده و اغلب آنها هیأت خاصّی ندارد. مخاطب اندرزهای او نیز غالباً عموم هستند مگر اینکه به شکل هجو باشد و به شخص بخصوصی خطاب شده باشد که آن هم اندک است. بر اساس مضمون و محتوا میتوان اندرز و موعظههای او را این گونه تقسیم کرد: الف) مواعظ اخلاقی (در امر به انجام دادن فضایل و رعایت کردن آنها) ب) مواعظ اخلاقی (در نهی و ترک رذایل) ج) مواعظ اجتماعی د) روزگار، فلک و دنیا در مواعظ انوری هـ ) مواعظ مرتبط با دین و خدا. در این نوشتار که به شیوۀ تحلیلی و توصیفی و روش کتابخانهای و با ارائۀ نمودار انجام شده، به بررسی و تحلیل موعظه و اندرزهای شعری انوری، مخاطب، نحوۀ بیان و مضمون آنها پرداخته شده است.
