چگونه کمبود مالی به تغییر در ترجیحات زمانی منجر می‌شود: بررسی اثرات حافظه کاری در یک آزمون آزمایشگاهی

نویسندگان

1 دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل

2 دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

3 دانشگاه علوم پزشکی کرمان

4 دانشگاه تهران

doi
10.22067/social.2026.97446.1729
چکیده

کمبود، تأثیر آن بر رفتارهای اقتصادی و سازوکارهای این اثرگذاری در دهه اخیر مورد توجه پژوهشگران زیادی قرار گرفته است. شواهدی که نشان می‎دهند انتخاب‎های بین زمانی در شرایط کمبود تغییر پیدا می‎کند، عملکردهای شناختی و برخی عوامل دیگر مانند استرس و عاطفه منفی را واسطه این اثرگذاری می‎دانند. فرضیه پژوهش حاضر این است که کمبود می‌تواند حافظه کاری را تحت تأثیر قرار دهد و این تأثیر به نوبه خود بر انتخاب بین زمانی فرد اثرگذار است. این فرضیه با استفاده از طراحی آزمایشگاهی بین نمونه‎ها آزمون شده است. در این پژوهش 80 نفر دانشجوی دانشگاه فردوسی مشهد شرکت کردند که پاداش مالی واقعی متناسب با انتخاب‏‎های مالی به آن‎ها تعلق گرفت. نتایج نشان داد که کمبود مالی به‎طور معنادار عملکرد حافظه کاری را تضعیف می‌کند و با تضعیف آن در گروه کمبود به احتمال بیشتری پاداش فوری و کوچک بر آتی و بزرگ‎ترجیح داده می‎شود. یافته‎های ثانویه بیان‎گر این است که مدلی که اثر حافظه کاری را لحاظ می‎کند بهتر از اثرات مستقیم کمبود، تغییرات تصمیم‎گیری اقتصادی را توضیح می‎دهد.