مطالعۀ تطبیقی ساختار روایی حکایت در ادبیات تعلیمی و قالب رسانهای آگهی خدمات عمومی مطالعۀ موردی: گلستان سعدی
نویسندگان
1 استادیار ادبیات عرفانی دانشگاه صدا و سیما
2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فارابی
doi
چکیده
حکایت یکی از پرکاربردترین قالبهای روایی در ادبیات فارسی است که ادبیات تعلیمی برای انتقال مفاهیم اخلاقی و اجتماعی از آن بسیار بهره برده است. با پیدایش رسانههای جمعی و اجتماعی در عصر حاضر و کارکرد تعلیمی و آموزشی رسانه، این مسئله قابل طرح است که آیا قالبهای ادبیات تعلیمی میتوانند در تولیدات تعلیمی رسانهای بازآفرینی شوند و چگونه میتوان از قالبها و شیوهای روایی ادبیات کهن برای رسانههای امروز الگو گرفت. پژوهش حاضر با روش مطالعۀ موردی به مقایسۀ شیوۀ روایت در حکایات گلستان سعدی و قالب رسانهای آگهی خدمات عمومی (PSA) میپردازد. آگهی خدمات عمومی، قالبی کوتاه برای انتقال پیامهای عامالمنفعه و غیرتجاری است که چندین دهه از تولید آن در همۀ انواع رسانههای مکتوب، شنیداری، دیداری و نوین تولید میگذرد و بهلحاظ کارکرد و نوع روایت، با حکایات تعلیمی گلستان سعدی قابل مقایسه است. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که روایت مسجع گلستان سعدی از منظر محتوایی، شیوۀ روایت، ایجاد تعلیق در ذهن مخاطب و نیز پایانبندی اخلاقی در قالب زبانی آهنگین، الگویی مناسب برای نوشتن متن قالب رسانهای آگهی خدمات عمومی است که میتوان آن را روایت مسجع رسانهای نامید.
