مطالعۀ پدیدۀ تجرد قطعی دختران روستایی شهرستان دره‌شهر (ارائه یک نظریه زمینه‌ای)

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه ایلام

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
10.22059/ijsp.2024.331908.670943
چکیده

ازدواج، آرمان بسیاری از دختران است و عدم تحقق آن در سن مطلوب و تاخیر آن، به مسئله‌ای به نام «تجرد قطعی» منجر خواهد شد. این پژوهش با بهره‌گیری از روش نظریۀ زمینه‌ای در پی دست‌یابی به مدل پارادایمی تجرد قطعی دختران است. جامعۀ هدف تحقیق، دختران روستایی شهرستان دره‌شهر از توابع استان ایلام است که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و با رعایت اصل اشباع نظری، تعداد 22 نفر از آنان به عنوان اطلاع‌رسان در نظر گرفته و از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته با آنان مصاحبه به عمل آمد. فرایند کدگذاری شامل سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی بود. شرایط علی شامل: تابوی نوبت، داغ ننگ، ترجیحات آرمانی بودند. شرایط زمینه‌ای را پارادوکس شناخت، ناهمسانی طبقاتی، همه چیز خواه و هراس‌های بازدارنده رقم زده بودند. شرایط مداخله‌ای شامل مانع‌تراشی‌های اطرافیان و ناکامی‌های شخصی بود. مهم‌ترین راهبردها عبارت بودند از: تحمل و سکوت، مرگ اندیشی، رضایت به حداقل‌ها، ارتباط با جنس مخالف، پناه بردن به رمال‌ها و فراغت ستیزی. جلب رضایت دیگران، ایجاد گروه همدرد پیامدها شامل: استیصال، تردید و اعتراض، پذیرش و جبران، هویت مخدوش بود. مقوله کانونی این پژوهش تجرد قطعی به مثابۀ تلخی بی پایان است.پدیدۀ تجرد قطعی دختران که برایند نقصان سرمایۀ جنسی و فروکاهی زنانگی مؤکد و عوامل دیگر است سبب برچسب خوردن دختران و داغدیدگی آنان شده است و این داغ ننگ به طرد اجتماعی‌شان انجامید، طردی که امنیت وجودی‌شان را به خطر انداخته است