پژواک برخی اندرزهای پیشینیان در کتاب قابوسنامه
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی تهران
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی تهران
doi
چکیده
قابوسنامه، نوشتۀ گرانسنگ عنصرالمعالی کیکاووس، از برجستهترین و مهمترین آثاری است که پس از اسلام در حوزۀ ادبیات تعلیمی و در پند و اندرز مخاطبان نوشته شده است. این کتاب چونان دایرةالمعارف ارزشمندی است که بسیاری از آدابورسوم و نیز شرایط و خصوصیات جامعۀ ایران عصر نویسنده در آن بازتاب یافته است. بالطبع عنصرالمعالی در بیان اندرزهای بیشمار آن، که در موضوعات گوناگون ایراد شدهاند، مانند سایر نویسندگان آثار اندرزی، تحتتأثیر برخی اندرزنامهها و منابع پیش از خود قرار داشته است و به شیوههای مختلف از مطالب آنها سود جسته است. در همین راستا، پژوهش حاضر میکوشد تا با بررسی و برابرنهاد اندرزهای قابوسنامه با آثار پیشینیان، برخی منابع و مآخذ مؤثر در اندرزهای آن را کشف و استخراج کند. از مهمترین یافتههای این پژوهش نیز میتوان به تأثیرگذاری قابل توجه منابعی همچون اندرزهای آذرباد مارسپندان، پندنامۀ انوشیروان، آداب ابنمقفع و اشعار بوشکور بلخی بر اندرزهای قابوسنامه اشاره کرد.