تحلیل مردمشناختی جلوههای فرهنگ عامه در منظومه نخست حیدربابایه سلام در مقایسه با بخش دوم آن
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد مردمشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران- ایران.
2 استادیار جامعهشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان و مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران- ایران
doi
چکیده
تحقیق حاضر در راستای پاسخ به این پرسش اساسی است که تغییرات درونمایه و جوهر اجتماعی فرهنگی، متن ومحتوی بخش نخست منظومه حیدربابایه سلام درمقایسه با بخش دوم آن چگونه است؟ تحقیق حاضر از نوع مطالعات ناهمزمان یا تاریخی است که با بهرهگیری از روش های اسنادی و تحلیل محتوی به مقایسه بخش نخست و دوم منظومه حیدربابایه سلام از دیدگاه مردمشناسی میپردازد. در این مقاله جلوههای فرهنگ عامه درمنظومه نخست حیدربابایه سلام درمقایسه با بخش دوم آن، از دید مردم شناختی مورد تحلیل قرارگرفته است. رویکردهای نظری استفاده شده دراین تحقیق نظریات ترنر ازانسان شناسی نمادین و تفسیری و رویکرد شخصیتی فروید میباشد. به طور کلی محتوی بخش نخست منظومه حیدربابایه سلام، فضایی نوستالژیک است؛ که در نتیجه دوری چندین ساله شاعر از زادگاه اصلی خود شکل گرفته است. درمنظومه نخست در تصاویری که شاعر ارائه میدهد شور و حال دوران کودکی و جنب و جوش آن دوران به وضوح نمایان است، حال آنکه از بند 45 منظومه نخست حیدربابایه سلام، شعر رنگ و بوی پیری و نصیحتگونه به خود میگیردکه این حالت در منظومه دوم حیدربابایه سلام بیشتر خود را نشان میدهد، هم چنین عناصر فرهنگ عامه در منظومه نخست حیدربابا بسیار غنیتر و پربار تر از منظومه دوم میباشد. اعتراض و شکایت شاعر در منظومه نخست حیدربابایه سلام بیشتر ازپیری و مرگ انسانها بوده حال آن که درمنظومه دوم حیدربابایه سلام این اعتراض شاعر به تجددگرایی و به تبع آن تغییر در هنجارها و ارزشهای حاکم آن میباشد. در این مقاله چگونگی تغییرات در ارزشها و هنجارها در دو منظومهی نخست و دوم حیدربابایه سلام به طور ویژه با فرایند چهار مرحلهای درام اجتماعی ترنر بررسی شده است.