مقایسه ‌مسؤولیت ‌پذیری ‌و ‌انگیزه ‌پیشرفت ‌تحصیلی ‌در ‌نوجوانان با ‌مادران ‌شاغل ‌و ‌خانه ‌دار ‌(پسر ‌و ‌دختر)

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه قم ، ایران habibzade2008@yahoo.com

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی واحد قم ،دانشگاه آزاداسلامی، قم، ایران m.ahmadi.f@gmail.com

3 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی واحد قم ، دانشگاه آزاداسلامی، قم، ایران tabassom.moshavere@gmail.com

4 استادیار گروه روانشناسی واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران (نویسنده مسئول) zarghamhajebi@gmail.com

doi
چکیده

خانواده ‌به ‌عنوان ‌اساسی‌ترین ‌نهاد ‌اجتماعی، ‌در ‌طول ‌تاریخ ‌بشری ‌بر ‌اثر ‌عوامل ‌گوناگون ‌دست‌خوش ‌تغییر ‌شده ‌است ‌که ‌یکی ‌از ‌این ‌عوامل ‌اشتغال ‌زنان ‌و ‌تاثیر ‌آن ‌در ‌تربیت ‌فرزندان ‌است. ‌هدف ‌پژوهش ‌حاضر ‌بررسی ‌مقایسه‌ای ‌مسؤولیت‌پذیری ‌و ‌انگیزه ‌پیشرفت ‌در ‌نوجوانان(پسر ‌و ‌دختر) ‌با ‌مادران ‌شاغل ‌و ‌خانه‌دار ‌بود. ‌روش ‌تحقیق ‌علی ‌ـ ‌مقایسه‌ای ‌و ‌جامعه ‌آماری ‌شامل ‌کلیه ‌دانش‌آموزان ‌پایه ‌نهم ‌شهرستان ‌قم، ‌در ‌سال ‌تحصیلی95ـ ‌94 ‌بود ‌که ‌تعداد ‌372 ‌نفر ‌از ‌آنها ‌(186 ‌دانش‌آموز ‌با ‌مادر ‌شاغل ‌و ‌186 ‌دانش ‌آموز ‌با ‌مادر ‌خانه‌دار،186 ‌دختر ‌و ‌186 ‌پسر) ‌با ‌روش ‌نمونه‌گیری ‌تصادفی ‌طبقه‌ای ‌به ‌عنوان ‌نمونه ‌انتخاب ‌شدند. ‌ابزار ‌گرداوری ‌اطلاعات ‌در ‌این ‌پژوهش ‌پرسشنامه ‌مسؤولیت‌پذیری ‌نوجوانان ‌کرمی ‌و ‌نعمتی ‌و ‌انگیزه ‌پیشرفت ‌هرمنس ‌بود. ‌برای ‌تحلیل ‌داده‌ها ‌از ‌روش ‌توصیفی(میانگین ‌و ‌انحراف ‌معیار)وآزمون ‌مانوا ‌و ‌آزمون ‌تی ‌مستقل ‌استفاده ‌شد. ‌یافته‌ها ‌نشان ‌دادند ‌که ‌میانگین ‌نمره ‌کلی ‌مسؤولیت ‌پذیری ‌در ‌نوجوانان ‌با ‌مادران ‌خانه ‌دار ‌بیشتر ‌از ‌شاغل ‌است ‌و ‌این ‌تفاوت ‌معنادار ‌است(P<0.05). ‌اما ‌در ‌مقایسه ‌انگیزش ‌پیشرفت، ‌این ‌تفاوت ‌معنی ‌دار ‌نیست. ‌ضمنا ‌در ‌مقایسه ‌مسؤولیت ‌پذیری ‌دختران ‌و ‌پسران، ‌تفاوت ‌در ‌خرده ‌مقیاس ‌امانتداری ‌معنادار ‌بود(( ‌P<0.001 ‌که ‌حاکی ‌از ‌بالاتر ‌بودن ‌میانگین ‌امانتداری ‌در ‌پسران ‌نسبت ‌به ‌دختران ‌است. ‌از ‌لحاظ ‌انگیزش ‌پیشرفت ‌تحصیلی ‌نیز، ‌این ‌تفاوت ‌معنادار ‌بود(P<0.01) ‌و ‌میانگین ‌نمره ‌انگیزش ‌پیشرفت ‌تحصیلی ‌در ‌دختران ‌بیشتر ‌از ‌پسران ‌بود. ‌بنابراین ‌اشتغال ‌مادران ‌بر ‌محیط ‌خانواده ‌خصوصا ‌بر ‌مسؤولیت‌پذیری ‌و ‌انگیزه ‌پیشرفت ‌فرزندانشان ‌تاثیر‌گذار ‌است ‌و ‌با ‌توجه ‌به ‌جنسیت ‌نیز ‌در ‌مورد ‌این ‌متغیرها ‌تفاوت ‌وجود ‌دارد.