بررسی تغییرات بلندمدت دمای هوا در سطح کشور با استفاده از دادههای پایگاه اطلاعاتی CRU TS
نویسندگان
1 استادیار داشگاه بین المللی قزوین
2 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) ، قزوین
3 پژوهشگر مرکز علوم گیاهی، دانشگاه کوئینزلند، استرالیا
doi
چکیده
بررسی تغییر اقلیم کمک شایانی در مدیریت منابع آب و تولیدات کشاورزی خواهد کرد. افزایش دما یکی از جنبههای قطعی تغییر اقلیم محسوب میگردد. محدودیت تعداد ایستگاههای هواشناسی و کیفیت و طول دوره دادههای اقلیمی از مهمترین عوامل محدودکننده در بررسی تغییرات اقلیمی است. بهره گیری از داده های پایگاههای اطلاعاتی شبکهبندیشده از راهکارهای رفع این محدودیت است. در این مطالعه از دادههای پایگاه اطلاعاتی CRU TS (نسخه 01/4) شامل میانگینهای ماهانه متوسط، کمینه و بیشینه روزانه دما در سطح کشور برای تحلیل روند تغییرات متوسطهای سالانه، فصلی و ماهانه با استفاده از آزمون من-کندال اصلاح شده استفاده شد. نتایج نشان میدهند در دوره 2016-1987 (دوره دوم) نسبت به دوره 1986-1957 (دوره اول)، متوسط روزانه دما در مقیاس سالانه و در مناطق مختلف کشور، بین 4/0 تا 2/1 درجه سانتی گراد افزایش داشته است. متوسط روند افزایش دما در طول سه دهه اخیر در سطح کشور، 39/0 درجه سانتی گراد در دهه (17/1 درجه سانتی گراد در سی سال) برآورد شد. افزایش کمینه روزانه دما در مقیاس سالانه در طول دوره دوم، بیشتر از افزایش متوسط روزانه دما و در حدود 23/1 درجه سانتیگراد در سی سال بوده است. بررسی روند تغییرات میانگینهای فصلی نشان می دهد که فصول زمستان و بهار، به خصوص در استان های غربی و شمال غربی کشور، بیشترین روند افزایش دما را طی سه دهه اخیر تجربه کردهاند. نتایج این تحقیق وقوع تغییرات معنیدار در دما در فصول زمستان، بهار و تابستان را که اهمیت زیادی برای کشاورزی کشور دارند تأیید میکنند.