بررسی حکم تنبیه بدنی زوجه در صورت خوف نشوز وی

نویسندگان

1 دانشجو ی دکتری، مطالعات زنان، دانشگاه ادیان مذاهب، قم ، ایران . هیئت علمی و مدرس دانشگاه علوم انتظامی امین ، تهران ، ایران

2 دانشجوی دکتری ، مطالعات زنان، دانشگاه ادیان مذاهب ، قم ، ایران (نویسنده مسئول) s.khodadadi72@yahoo.com

3 دانشجوی دکتری، علوم قرآن و حدیث، دانشگاه الزهرا(س)، تهران ، ایران

4 دانشجوی دکتری ، مطالعات زنان، دانشگاه ادیان مذاهب ، قم ، ایران

doi
10.30495/jwsf.2020.1909385.1499
چکیده

رابطه زوجین در اسلام مورد توجه بسیار قرار گرفته است، تا جایی که زن و شوهر را لباس و مایه یکدیگر می‌داند و در جایی که زن یا مرد به تکالیف زناشویی خود عمل نمی‌کنند، مسئله را با ارائه راهکارهایی مرتفع می‌نماید. یکی از مهمترین آن‌ها خوف نشوز زن یا مرد است که به ترتیب در آیات ۳۴و۱۲۸سوره نساء بیان شده‌است. اما مراتب برخورد با مرد و زن ناشزه متفاوت است و آنچه مورد اختلاف نظر فقها و مفسران قرار دارد مفهوم واضربوهن در مورد نشوز زن است. لذا هدف محققین در این مقاله بررسی مفهوم واضربوهن در آیه ۳۴سوره نساء با توجه به ادله فقهی، اصولی و قرآنی است. روش پژوهش حاضر، کیفی و از نوع تحلیل محتوا بوده و گردآوری داده‌ها، با روش کتابخانه‌ای ـ اسنادی صورت گرفته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد بسیاری از مفسران و فقها مفهوم واضربوهن را در معنای زدن گرفته‌اند، برخی نیز حمل بر نسخ تمهیدی یا تدریجی آیه نموده‌اند، و تعداد اندکی از مفسرین و فقها واضربوهن را در معانی غیر از زدن استعمال کرده‌اند. نتایج تحقیق بیان می‌دارد که با توجه به دلایل متعدد اصولی از جمله قاعده تناسب، وجود آیات متعدد در خصوص زن و مرد، مثل حسن معاشرت با همسر و برابری زن مرد در پیشگاه الهی، همچنین وجود روایات ضعیف مبنی بر استعمال واضربوهن در معنای زدن و استعمال این واژه در آیات دیگر غیر از معنای زدن، مفهوم ضرب در آیه ۳۴سوره نساء به معنای قطع ارتباط است.