ارزیابی مدل برنامه ریزی بیان ژن برای برآورد بار رسوب معلق بر اساس پیش پردازش داده ها با روش آزمون گاما (مطالعه موردی: حوزه آبخیز رود زرد)
نویسندگان
1 گروه علوم خاک-دانشکده کشاورزی-دانشگاه زنجان
2 استادیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
3 گروه علوم خاک، دانشگاه زنجان
doi
چکیده
ی. در این پژوهش، دادههای ایستگاه هیدرومتری ماشین در حوزه آبخیز رود زرد، با طول دوره آماری 36 سال (1356-1391) مورد استفاده قرار گرفت. متغیرهای ورودی به مدل GEP شامل دبی لحظهای (Q)، متوسط دبی روزانه (Qi) و متوسط بارندگی روزانه (Pi) به همراه سه گام تأخیر زمانی و متغیر خروجی به مدل شامل بار رسوب معلق روزانه می-باشد. برای کاهش در وقت و هزینه، پیشپردازش دادههای ورودی به مدل GEP با استفاده از روش آزمون گاما بهدست آمد و بههمراه ترکیبات بدون پیشپردازش (آزمون و خطا) وارد مدل GEP شد. نتایج مقایسه بین تمامی مدلها نشان داد که برترین ترکیب متغیر ورودی حاصل از آزمون گاما، با کمترین مقدار آمارهی خطای استاندارد برابر صفر، آمارهی گاما برابر 000092/0 و آمارهی Vratio برابر 012/0 و با ترکیب متغیرهای متوسط دبی روزانه به همراه دو گام تأخیر زمانی و متوسط بارندگی روزانه به همراه سه گام تأخیر زمانی، دقیقترین و صحیحترین برآورد را برای بار رسوب معلق داشت. این مدل دارای کمترین مقدار ton/day)) 90/1671RMSE= و ton/day)) 68/475MAE= و بیشترین مقدار 99/0R2= و 99/0NSE= در مقایسه با سایر مدلها بود. بنابراین، استفاده از روش آزمون گاما بهعنوان یک روش پیشپردازش دادهها توانست با انتخاب ترکیباتی از متغیرهای ورودی مناسب به مدلها، بهطور میانگین تا 40 درصد مقدار خطای برآورد (RMSE) بار رسوب معلق روزانه را در مقایسه با ترکیبات ورودی حاصل از آزمون و خطا کاهش دهد و با افزایش تشابه بین مقادیر داده-های مشاهداتی با دادههای محاسباتی، عملکرد مدل GEP در برآورد بار رسوب معلق را افزایش دهد.