فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایرانیان از دیرباز به اخلاق و انسان­مداری اهمیت می­دادند. اندرزنامه­های به جا مانده از دوره پیش از اسلام و فراوانی حکایات اخلاق­محور در متون پیشنیان گواه صادق این مدعاست. از آنجا که تأکید بر آموزه­های اخلاقی غالباً برآمده از جامعه­های متمدن و خداباور است، محوریت اخلاق و فرهنگ را در دوره پس از اسلام نیز شاهدیم. یکی از مظاهر آشکار آن، مباحث اخلاقی و تعلیمی، در میان آثار شاعران گذشته تا به امروز ماست که بیش و کم همة شاعران در این مقوله مضمون آفرینی و قلم­فرسایی کرده­اند. لسانی شیرازی شاعر برجسته قرن دهم نیز از شاعرانی است که مباحث اخلاقی و تعلیمی در اشعار او نمودی آشکار دارد. در این پژوهش، در ابتدا مختصری از زندگی لسانی و تعریفی از اخلاق ارائه ­گردید و در ادامه مکارم و آفات اخلاقی مستخرج از دیوان شاعر به همراه شواهد مثال ذکر گردید. مکارم اخلاقی با یازده بخش و مجموعاً شامل چهل و دو شاهد مثال است و آفات اخلاقی را با دو منشأ عوامل نفسانی و عوامل فکری و ذهنی بیان کردیم که عوامل فکری و ذهنی مبادرت به خطا در سه بخش، با ده شاهد مثال و عوامل نفسانی در شانزده بخش، با صد و نه شاهد مثال ذکر گردیده است.