نگاهی به ابعاد دین داری در تعلیمات نگارستان معین‌الدین جوینی بر مبنای نظریة گلاک و استارک

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه زابل، زابل، ایران (نویسندۀ مسئول)

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.71630/parsadab.2025.1194497
چکیده

مقاله حاضر به بررسی دینداری در تعلیمات نگارستان معین‌الدین جوینی بر مبنای نظریة گلاک و استارک می‌پردازد. هدف این تحقیق تحلیل ابعاد دینداری در این اثر تعلیمی و ارائه شواهدی معتبر از متن نگارستان است. روش تحقیق، تحلیل متن به‌صورت توصیفی تحلیلی با روش یادداشت برداری کتابخانه­ای است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که جوینی در نگارستان به ابعاد مختلف دینداری شامل اعتقادی، تجربی، مناسکی، اخلاقی و نهادی را منعکس کرده است. بُعد اعتقادی شامل باورها و اصول دینی است که در نظام آموزشی وی به‌طور ویژه مورد توجه قرار گرفته است. همچنین، بُعد تجربی به تجارب فردی در زندگی دینی اشاره دارد که جوینی آن را از طریق مثال‌ها و داستان‌های مختلف به مخاطبان ارائه مکرده است. علاوه بر این، بُعد مناسکی در نگارستان مربوط به انعکاس آیین‌ها و مراسم دینی اسلامی است. بُعد اخلاقی که به فضایل انسانی و رفتارهای اخلاقی در جامعه تأکید دارد که در آموزش‌های جوینی به خوبی منعکس شده است. در بُعد نهادی تأثیر نهادهای اجتماعی و دینی همچون صوفیه در شکل‌دهی به دینداری نگارستان مشخص شد.