آموزه هاي تعلیمی با تاريخ گريزي داستان بهرام پنجم در شاهنامه و بهرام نامه نظامي
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان وادبیات فارسی، واحد آبادان، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران (نویسنده مسئول)
2 استاد گروه زبان وادبيات فارسي، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامي، اصفهان، ايران
doi
10.71630/parsadab.2025.1184304چکیده
چكيده: تاريخ نويسان متقدم و متاخر از جمله طبری و مسعودی از زندگی بهرام پنجم گزارش هاي تاریخی مختلفی بیان کرده اند هرچند شخصيت هاي ادبي ريشه هاي تاريخي دارند اماوقتي اين شخصيت ها با عناصر ادبي آميخته مي گردند ديگر از رنگ وبوي تاريخي آنان كاسته مي شود ، این جستار تقریبا نظریات این تاریخ نگاران را به صورت مختصر بررسی کرده وبه داستان این شخصیت در شاهنامه و هفت پیکر می رس د که دو شاعر توانا ،فردوسی ونظامی جدای از اشارات تاریخی در بسیاری موارد از ازوجه تاریخی دور گشته اند گویا تمام این گریزها رنگ وبوي ادبی داشته است وانگیزه های ایشان ،اخلاق مدارانه و تعلیم گرایانه بوده است و با گریز از واقعیت های تاریخی، داستانهایی با رویکرد اخلاقی به وجود آورده اند و تمام ايدآل هاي ،تعلیمی ،اخلاقي مورد نظر خویش را در چهره این شخصیت همراه داستان بیاورند و ازاين شخصیت، فردی عدالت گستر، آزاده ، اخلاق مدار و نیک اندیش وجوانمرد باجنبه های دیگر تعلیمی بسازند اگرچه نظامی دراین گریز تاریخی، رغبتی تمام تر به جنبه تعلیمی اخلاقی نسبت به فردوسی از خود نشان داده است و فردوسی پایبندي خود را به تاریخ حفظ كرده است . واژه های کلیدی : بهرام پنجم، تاریخ، تعلیم ، شاهنامه، بهرام نامه.