فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

الهی‌نامة عطار نیشابوری، به‌عنوان یکی از متون برجستة عرفان تمثیلی، در بستر روایت‌پردازی منظوم، زمینه‌ای برای تأمّل در مبانی تعلیم و تربیت عرفانی فراهم می‌سازد. این منظومه با محوریت گفت‌وگوی میان پدر و پسر، از حکایت به‌مثابه ابزاری برای هدایت مخاطب بهره می‌گیرد و روند سلوک معنوی را از طریق داستان‌های نمادین ترسیم می‌کند. مقاله حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای، به واکاوی جلوه‌های تعلیمی و تربیتی در ساختار روایی الهی‌نامه می‌پردازد و نشان می‌دهد که عطار با بهره‌گیری از الگوی پرسش و پاسخ، تمثیل و تجربه‌محوری، مفاهیم تربیتی را به شیوه‌ای غیرمستقیم و مؤثر القا می‌کند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که عطار، با به‌کارگیری زبان حکایت، نظامی تربیتی مبتنی بر تأمّل، تدریج و مشارکت ذهنی مخاطب بنا می‌نهد که هدف نهایی آن، هدایت فرد به سوی خودشناسی و تعالی معنوی است؛ اینکه الهی نامه چگونه از حکایت(به عنوان ابزار بیانی) تا هدایت( به عنوان غایت تربیت عرفانی)، مخاطب را در مسیر خودشناسی و سلوک درونی هدایت می کند.