تحلیل مادۀ 244 قانون مالیات‌های مستقیم از منظر اصول قانونگذاری و دادرسی عادلانه

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22059/jplsq.2023.352466.3235
چکیده

مادۀ 244 قانون مالیات‌های مستقیم در سال 1400 اصلاح شد. تحولاتی در این ماده رخ داد که شایستة بحث بوده و نوشتار حاضر بدان پرداخته است. در این زمینه سؤال نوشتار حاضر این است که از دیدگاه حقوق عمومی، با اصلاحات انجام‌شده در سال 1400، مهم‌ترین شاخص‌های حقوقی در مادۀ 244 کدام‌اند؟ در پاسخ به این پرسش با استفاده از روش تحقیق توصیفی‌ـ‌تحلیلی چنین نتیجه‌گیری شده است: اولاً به‌نظر می‌رسد که در چارچوب این اصلاحات، قانونگذار از سنت کلاسیک سندنویسی فاصله گرفته و در موارد مقتضی به اصول حقوقی در متن تصریح کرده است، به‌نحوی که در چارچوب این ماده، تصریحاً یا تلویحاً بالغ بر 20 اصل یا معیار حقوقی قابل استخراج است. این در حالی است که در سنت قانون‌نویسی مالیاتی، پیش‌بینیِ این حجم از اصول یا معیارهای حقوقی در یک ماده بی‌سابقه است؛ ثانیاً برخی از اصول و معیارهای حقوقی، آشکارا از متن، قابل استخراج هستند؛ ثالثاً برخی از آنها، از زمینة ماده قابل استخراج هستند؛ رابعاً علی‌رغم تلاش قابل‌تحسین قانونگذار در این سبک از قانون‌نویسی، به‌نظر می‌رسد که برخی از اصول پیش‌بینی‌شده در این ماده در سایۀ سازوکارهای رقیب در همان ماده، از همان آغاز بی‌اثر و فاقد خاصیت هستند که از این حیث، این اصلاح شایستة اصلاح دوباره است.