فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تبخیر به عنوان یک مؤلفه مهم و یک عامل کنترل‌کننده کلیدی در فرایندهای هیدرولوژیکی عمل می‌کند. در شرایط گرمایش جهانی، انتظار می‌رود تقاضای تبخیر از تشت افزایش یابد، اما کاهش در مقادیر تبخیر این فرضیه را که تغییر اقلیم سبب افزایش تبخیر می‌شود، را به چالش کشیده است. هدف این تحقیق بررسی وجود یا عدم‌وجود پدیده تناقض تبخیر و همچنین تعیین روند تغییرات تبخیر و سایر متغیر‌های اقلیمی اثرگذار بر آن می‌باشد. برای دستیابی به هدف مذکور داده های تبخیر از تشت در مقیاس زمانی سالانه در 50 ایستگاه سینوپتیک پهنه غربی و مرکز ایران با استفاده از روش‌های ناپارامتری من‌کندال و تخمینگر شیب سن مورد ارزیابی و تحلیل روند قرار گرفتند. نتایج تحلیل روند با آزمون من‌کندال نشان داد که تبخیر از تشت در 10% و 28% از ایستگاهها در سطح معنی‌داری 5% دارای روند بترتیب کاهشی و افزایشی بود. همچنین نتایج روندیابی میانگین دما به عنوان منبع انرزی لازم جهت انجام تبخیر نشان داد که 94% ایستگاه‌ها در سطح معنی‌داری 5% دارای روند افزایشی هستند. نتایج نشان داد که علیرغم افزایش دما در اکثر ایستگاه‌ها، پدیده تناقض تبخیر در 38% ایستگاه‌ها اتفاق افتاده که تناقض تبخیر در 10% ایستگاه‌ها در سطح معنی‌داری 5% بوده است. بطور کلی نتایج نشان داد که در ایستگاه‌های دارای تناقض تبخیر معنی‌داری در سطح 5% ( دارای شیب تبخیر تشت منفی) ، افزایش بیشتر دمای کمینه نسبت به بیشینه، کاهش سرعت باد و ساعت آفتابی عوامل اصلی کنترل‌کننده میزان تبخیر تشت هستند.