فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با واژه مادر –و معادل آن در هر زبانی- اولین چیزی که به ذهن می رسد، زنی است که ما را زاده است اما این مفهوم در گذر تاریخ، مصادیق زیادی را متحمل شده است. تغییرات سریع جامعه بشری این مصادیق را گسترده تر می کند. این مقاله در صدد بررسی تحولات مفهوم و مصادیق مادری در زبان انسانها است و با روش توصیفی-تحلیلی نوشته شده است. با توجه به این که در صد بزرگی از جامعه بشری در طول چهار هزار سال گذشته تابع ادیان ابراهیمی بوده اند، در این مقاله ضمن بررسی نقش مادر در جوامع وحشی و ابتدایی، کارکرد واژه مادر در متون دینی سه دین بزرگ خاور میانه-بخصوص اسلام- بررسی می شود. مصادیق مادر در طول زمان عبارتند از: جمعی از مادران و زنان و حتی دختران قوم در قبائل ابتدایی، الهه مادر –با نامهای مختلف - مادر بیولوژیکی که کودک را زاده است و یا تخمک خود را اهدا کرده است، مادری که جنینی از تخمک غیر را در رحم خود پرورده است، مادر بزرگ و اجداد مونث فرد، مادران رضاعی، مادر خوانده-و مادر ادعایی، همسران پیامبر، مادر همسر، مادری یا پدر بیولوژیک که تغییر جنسیت داده است و نیز مادران تعمیدی.