مقایسه اثر بخشی آموزش گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی، نظریه گشتالت و رویکرد معنوی - مذهبی اسلام محور بر آشفتگی روانشناختی ، و کیفیت رابطه زناشویی ادراک شده مادران دانشآموزان کم توان ذهنی آموزشپذیر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز، ایران
2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز، ایران. * نویسنده مسئول: m.alivand@iaut.ac.ir
3 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز، ایران.
doi
10.30495/jwsf.2023.1973523.1786چکیده
پژوهش حاضر با هدف مقایسه میزان اثر بخشی آموزش گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی، نظریه گشتالت و رویکرد معنوی - مذهبی اسلام محور بر آشفتگی روانشناختی و کیفیت رابطه زناشویی مادران دانشآموزان کم توان ذهنی آموزشپذیر صورت گرفت. این پژوهش، مطالعهای نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران دانشآموزان کم توان ذهنی آموزشپذیر در سال تحصیلی 1399-1400بود که کودکانشان در مدارس ابتدایی استثنایی شهر تبریز مشغول تحصیل بودند. با توجه به ساخت تحقیق، از روش نمونهگیری هدفمند برای انتخاب نمونه استفاده شد. لذا، نمونهی آماری شامل 48 نفر از مادران دانشآموز ابتدایی بود که به صورت تصادفی (12نفر برای هر گروه آزمایش و 12 نفر گروه کنترل) انتخاب شدند. جهت جمعآوری دادهها، مقیاس داس و مقیاس کیفیت رابطه ادراک شده فلچر مورد استفاده قرار گرفت. یکی از گروههای آزمایش برنامه آموزشی ذهن آگاهی (8 جلسه)، گروه بعدی برنامه آموزشی گشتالت (10جلسه) و معنوی مذهبی (11جلسه) و گروه کنترل برنامه آموزشی دریافت نکردند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که بین آموزش گروهی مبتنی بر ذهن آگاهی، نظریه گشتالت و رویکرد معنوی - مذهبی اسلام محور در آشفتگی روانشناختی تفاوت معناداری وجود ندارد اما بین این سه آموزش بر کیفیت رابطه تفاوت دیده شد. ذهن آگاهی نسبت به بقیه درمانها در افزایش کیفیت رابطه زناشویی مادران اثر بخشتر بود (05/0 p£). بر این اساس آموزش ذهن آگاهی، گشتالت و رویکرد معنوی مذهبی میتوانند به عنوان مداخلات تکمیلی در جهت کاهش و بهبود مشکلات روانشناختی مادران دانشآموزان کم توان ذهنی به کار گرفته شوند.