فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این تحقیق سعی کرده ایم به تکامل، تطور و تضاد در اندیشه های اجتماعی ابوریحان بیرونی بپردازیم. اگر چه ابوریحان بیرونی به مسائل اجتماعی و فلسفی به گونه ای که بتوان نظرات ایشان را در یک مجموعه مورد بررسی قرار داد نپرداخته است، امّا با مطالعه آثار ایشان به خصوص کتاب الباقیه، مباحثاتش با ابن سینا و بعضی مقالاتش به پاره ای از اندیشه هایش می‌توان دسترسی پیدا کرد. متأسفانه کمبود منابع در این خصوص که روش تحقیق یک روش کتابخانه ای است، احساس شد. ابوریحان بیرونی تحت تأثیر اندیشه های مختلفی قرار داشت اندیشه های متفکرینی همچون افلاطون، ابن مسکویه، زرتشت، طبیعیان و تصوف از جمله این نحله ها و متفکرین هستند. اندیشه تکاملی تطوری ابوریحان دقیقاً آن گونه که در قرن نوزدهم توسط داروین مطرح شد، نیست و یک دوره طولانی مدّت را به صورت چرخه ای یا دوره ای در قالب کون و فساد نزدیک به اسپنسر مدنظر قرار می دهد و تضاد عناصر در از قوه به فعل رسیدن و هم چنین وحدت عناصر نقش حیاتی دارد