بررسی جامعهشناختی نگرش جوانان مجرد به مسئله ازدواج موقّت: ارائه یک نظریه مبنایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسایل اجتماعی ایران، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران
2 استادیارگروه مردم شناسی واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی تهران ، ایران
3 استادیارگروه جامعه شناسی واحد تهران شرق ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران
4 استادیار گروه جامعه شناسی ، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه پیام نور تبریز( نویسنده مسئول) firouzrad@pnu.ac.ir
doi
10.30495/jss.2020.1895967.1202چکیده
موضوع ازدواج موقت همواره یکی از چالشها و ابهامات حوزه تشکیل خانواده بوده است. علیرغم این یکی از راه حلهای شرعی و قانونی در کشور ماست تا برای افرادی که شرایط و امکانات ازدواج دائم برایشان میسر نیست، نیازها و خواستههای خود را برآورده سازند. هدف پژوهش حاضر مطالعه جامعهشناختی ازدواج موقت از منظر دانشجویان مجرد است. روش تحقیق حاضر کیفی- نظریه مبنایی است و از نظر نوع تحقیق نیز پژوهشی کاربردی است. مشارکتکنندگان در پژوهش شامل جوانان مجرد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران در سال تحصیلی 1398-1397 بودند که از میان آنها با روش نمونهگیری هدفمند تا حصول اشباع نظری با 17 نفر مصاحبههای عمیق و نیمه ساختاریافته انجام گرفت. بعد از اتمام فرایند تحلیل، برای اعتبار یافتهها از استراتژی بازبینی مجدد محقق و همکاران و اساتید صاحبنظر استفاده شد. همچنین نتایج و تمام مراحل انجام شده در اختیار برخی از مشارکتکنندگان در تحقیق داده شد تا به نقد و ارائه نظرات بپردازنند. تحلیل یافتهها به شکل گیری 49 مفهوم اولیه که بعد از تعدیل و تقلیل مفاهیم مشابه و یکسان در نهایت 20 مفهوم در 6 مضمون محوری (بعد قانونی، حقوقی، هویتی و شخصیتی، بعد انگیزشی، غریزی و در نهایت بعد شک اندازی مداوم) منجر شدند. بر اساس مقولات محوری، هسته اصلی پژوهش "نگرش و باورداشت دانشجویان به ازدواج موقت" که از جنبه انتزاع و جامعیت بالاتر برخوردار بود، شکل گرفت.