نقش گروههای مرجع در برساخت کیفیت زندگی شهری
نویسندگان
1 گروه جامعهشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران- ایران.
2 گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران- ایران (نویسنده مسئول). asgharmohajeri@yahoo.com
3 گروه جامعه شناسی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.30495/jss.2021.1912780.1245چکیده
پژوهش حاضر با هدف سنجش تطبیقی چرایی و چگونگی نقش گروههای مرجع در سطوح ساختی و کنشی در برساخت کیفیت زندگی شهری و با بهرهمندی از رویکرد نظری تلفیقی جامعه شناختی و روش ترکیبی همزمان؛ از جامعه آماری مناطق 10 و 17 شهرداری شهر تهران، به شیوههای نمونهگیری خوشهی فضایی و G power، تعداد 315 خانوار را انتخاب و پیمایش نموده تا واریانس کیفیت زندگی ساکنان مناطق مزبور را توصیف و نقش مستقیم و غیرمستقیم گروههای مرجع را در برساخت کیفیت زندگی شهری آنان تطبیق و تبیین نماید. یافتههای کیفی گونههای خاصی از گروههای مرجع را طبقهبندی نمود و تفاوتهای کالبدی بسیار متمایز کنندهی را در فضای شهری نشان داد و یافتههای کمی پژوهش هم نشان میدهد، اولویت ساکنان محلهی هاشمی (منطقه 10)، در انتخاب گروههای مرجع، به طور عمده سنتی و مذهبی و محله یافتآباد (منطقه 17)، اقتصادی و مدنی است. میانگین کیفیت زندگی این دو محله به دلیل تفاوت گروههای مرجعشان، تفاوت معنیداری دارند. از طرفی ساکنان محلههای پژوهشی که براساس متغیرهای زمینهی، زیستی و ارتباطیشان، گروه مرجع خویش را انتخاب کردند، ابعاد ذهنی و عینی کیفیت زندگیشان را براساس الگوها، معیارها و قضاوتهای گروههای مرجعشان برساخت میکنند (سطح کنشی) و از طرف دیگر گروههای مرجع از طریق فضای شهری و کالبدی محلهها، نقش موثری در برساخت کیفیت زندگی شهری دارند (سطح ساختی).