اثر بخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر فاجعه سازی درد ، پریشانی روانشناختی و نشخوار ذهنی در زنان مبتلا به سرطان تبریز

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی، واحد علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی بالینی، واحد علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران (نویسنده مسئول) n.mansoreye1984@gmail.com

doi
10.30495/jwsf.2023.1994672.1892
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر فاجعه سازی درد، پریشانی روان شناختی و نشخوار ذهنی در زنان مبتلا به سرطان تبریز انجام شد.روش کار: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با استفاده از طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش نیز شامل کلیه بیماران زن مبتلا به سرطان مراجعه کننده به مراکز درمانی تبریز در نیمه نخست سال 1402 بودند که دارای پرونده پزشکی بودند. نمونه مورد مطالعه شامل 30 نفر از زنان مبتلا به سرطان بودند که به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند که در دو گروه 15 نفری (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه کنترل) مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات هم شامل پرسشنامه‌ استاندارد فاجعه‌سازی درد سالیوان، پرسشنامه استاندارد پریشانی روان‌شناختی کسلر و پرسشنامه استاندارد نشخوار ذهنی هوکسیما- مارو به همراه برنامه آموزشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بود. بعد از اجرای پیش آزمون، پروتکل آموزشی در طی 8 جلسه 2 ساعته صرفاً برای گروه آزمایش برگزار گردید و گروه کنترل هیچ مداخله‌ای را دریافت نکردند. بعد از برنامه آموزشی مجدداً از هر دو گروه پس آزمون پرسشنامه‌‌های یاد شده به عمل آمد و نتایج داده‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. هم چنین به منظور بررسی فرضیه‌ها از روش تحلیل کوواریانس استفاده گردید.یافته ها: درمان‌شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر فاجعه‌سازی درد، در زنان مبتلا به سرطان تاثیر دارد. (96/244=F، 01/0< P و 901/0= η2). هم چنین درمان‌شناختی مبتنی بر ذهن ‌آگاهی بر پریشانی روان‌شناختی زنان مبتلا به سرطان تاثیر دارد (20/217=F، 01/0< P و 889/0= η2). نهایتاً، درمان‌شناختی مبتنی بر ذهن ‌آگاهی بر نشخوار ذهنی زنان مبتلا به سرطان تاثیر دارد (25/265=F، 01/0< P و 908/0= η2).نتیجه گیری: براساس یافته های این پژوهش می توان گفت، رویکرد شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش میزان فاجعه سازی درد، پریشانی روان شناختی و نشخوار ذهنی زنان مبتلا به سرطان شهرستان تبریز موثر است؛ بنابر این استفاده از آن به عنوان یک روش درمانی مکمل در کنار روش های پزشکی و دارویی به منظور درمان بیماران سرطانی پیشنهاد می شود.