مقايسه اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی تحصیلی و خود تنظیمی انگیزشی بر تعلل ورزی تحصیلی دانش آموزان دختر تبریز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
2 استادیار گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران (نویسنده مسئول).
3 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
4 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.82322/jwsf.2025.1128919چکیده
هدف از اين تحقيق، مقايسه اثربخشی مهارتهای زندگی تحصیلی و خود تنظیمی انگیزشی بر تعلل ورزی تحصیلی بود. این پژوهش از نوع نیمهآزمایشی و طرح تحقیق پیشآزمون - پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه مورد مطالعه ۳۱۱۸۰ نفر از دانشآموزان دوره دوم متوسطه شهر تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ بودند. براساس جدول کوهن و به شیوة تصادفی خوشه ای، ۷۷ نفر دانشآموز انتخاب و به طور تصادفی در گروههای آزمایش و کنترل جایگزین شدند. به دنبال آن متغیرهای وابسته در مرحله پیشآزمون در هر سه گروه اندازهگیری شدند. سپس گروه اول یک دوره آموزش مهارتهای زندگی تحصیلی را در ۸ جلسه دریافت کرد و گروه دوم ۸ جلسه آموزش راهبردهای خودتنظیمی انگیزش را طی کرد و گروه سوم (کنترل) نیز همزمان به برنامههای عادی کلاسی خود ادامه داد. برای سنجش متغیرهای مورد پژوهش از مقیاس تعلل ورزی تحصیلی سولومون و راثبلوم (1984) استفاده شد. تحلیل داده ها در سطح توصیفی از طریق شاخص های مرکزی و پراکندگی و در سطح استنباطی با استفاده از آزمون آماری کوواریانس تک متغیره انجام شد. یافتهها نشان داد که آموزشهای مبتنی بر مهارتهای زندگی تحصیلی و راهبردهای خودتنظیمی انگیزشی بر کاهش تعلل ورزی تحصیلی در دانشآموزان دختر دوره دوم متوسطه تأثیر دارد. همچنین میزان اثربخشی آموزش راهبردهای خودتنظیمی انگیزش بر تعلل ورزی به طور معناداری بیشتر از آموزش مهارتهای زندگی تحصیلی بود. براساس نتایج این پژوهش آموزش راهبردهای خودتنظیمی انگیزش راه حل کارامدتری برای مداخله در تعلل ورزی تحصیلی دانش آموزان است.
