زن در منشور گفتمان اسلامی معاصر؛ رویکردی تحلیلی ـ انتقادی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه الهیات، واحد علوم و تحقیقات آذربایجان شرقی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استادیار، گروه الهیات، واحد علوم و تحقیقات آذربایجان شرقی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیار، گروه الهیات، واحد علوم و تحقیقات آذربایجان شرقی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

doi
چکیده

مقدمه : تحولات اجتماعی، فرهنگی و دینی، موجب شکل‌گیری گفتمان جدیدی در باره جایگاه زن مسلمان شده است. این جستار به بررسی و تحلیل ابعاد مختلف این گفتمان پرداخته و با نقد گفتمان‌های سنتی، جایگاه زن در خوانش‌های نوین اسلامی را روشن می‌نماید. هدف اصلی این پژوهش، بازتعریف نقش و هویت زن در گفتمان اسلامی معاصر است. روش پژوهش : پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیلی-انتقادی و با بهره‌گیری از منابع دینی بر این نکته تأکید دارد که گفتمان اسلامی معاصر بر مبنای مفاهیمی چون عدالت جنسیتی، کرامت انسانی و اجتهاد در تلاش است تا خوانش‌های سنتی و تبعیض‌آمیز نسبت به زن را به چالش بکشد و مشارکت زنان در عرصه‌های دینی، سیاسی و علمی را به‌عنوان بخشی از تکامل فکری و دینی جوامع اسلامی می‌بیند. یافته ها : در این گفتمان، نقش زن در جامعه اسلامی معاصر از نظر دینی و فقهی به‌طور شفاف‌تر تبیین می‌شود و مفاهیمی چون برابری در برابر قانون و مسئولیت‌های اجتماعی برای او تعریف می‌شود. نتیجه گیری : در نتیجه، منشور گفتمان اسلامی معاصر، با تکیه بر اجتهاد و بازخوانی مقاصد شریعت، می‌تواند مبنای نظری و دینی مؤثری برای بازتعریف جایگاه زن در جوامع اسلامی فراهم سازد.