فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فضای مجازی مقوله‌ای است که در سال‌های اخیر توجه بسیار بالایی را به خود جلب کرده  است. با توجه به این مهم این پژوهش در راستای تهیه نقشه‌ای جامع و نظام‌یافته از موضوعات حوزه فرهنگی- اجتماعی فضای مجازی انجام پذیرفته است.  این پژوهش از دو رویکرد استقرایی و قیاسی بهره برده است. در رویکرد استقرایی که ناظر به گستره عظیمی از مفاهیم و موضوعات فرهنگی و اجتماعی در ارتباط با فضای مجازی است از روش «طوفان فکری»  و سپس «نقشه‌نگاری ذهنی» برای احصاء موضوعات فرهنگی و اجتماعی مرتبط با فضای مجازی  استفاده شده است. در رویکرد قیاسی نیز از روش‌های «کتابخانه‌ای»، «ماتریسی» و «نقشه‌نگاری ذهنی» استفاده شده است. در یافته‌های این پژوهش احصاء موضوعات صورت پذیرفته، مفاهیم شکل گرفته و مقوله‌بندی شده‌اند و بر اساس آن‌ها، نقشه‌های ذهنی فضای مجازی با لایه‌های فرهنگ، سطوح فرهنگ، ابعاد فرهنگ، حوزه‌های سیاستی فرهنگ و حوزه‌های میان رشته‌ای فرهنگ ارائه شده است. نتایج پژوهش گویای این مطلب است که حوزه فرهنگی اجتماعی فضای مجازی گستره عظیمی از موضوعات را شامل می‌شود که نظام دادن به این موضوعات با در نظر داشتن جامعیت و مانعیت کار پیچیده و مشکلی است که با اجرای همزمان رویکرد استقرایی و قیاسی تا حد زیادی این مهم برآورده می‌شود.