فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از چالش­های شرکت­های دولتی در ایران، بروز و شیوع رفتارهای غیراخلاقی است. اخیراً نوع جدیدی از این رفتارها تحت عنوان رفتار غیراخلاقی سازمان­یار مطرح شده است که با هدف انتفاع سازمان و کارکنان آن انجام می‌شود. پیرامون رفتارهای غیراخلاقی، نظریات و مدل­های گوناگونی وجود دارد، اما این­گونه به‌نظر می­رسد از پیشران­ها، مؤلفه­ها و راهکارهای مقابله با رفتار غیراخلاقی سازمان­یار در شرکت­های دولتی کم­تر بحث شده است. هدف غایی پژوهش، ارائه مدل تبیین رفتار غیراخلاقی سازمان­یار در شرکت­های دولتی می‌باشد. پژوهش صبغه کیفی دارد. با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون کدها شناسایی و متعاقب آن، مضامین پایه و سازنده مفهوم پژوهش دسته­بندی شد. پرسش­شوندگان از میان مدیران شرکت­های دولتی و متخصصان آکادمیک رفتار سازمانی می­باشند که با استفاده از روش نمونه­گیری هدف‌مند قضاوتی و گلوله برفی و ابزار مصاحبه داده­های پژوهش جمع‌آوری شد. به‌این‌منظور، 15 مصاحبه انجام شد و اشباع نظری از مصاحبه چهازدهم بود. یافته­های پژوهش حاکی از شناسایی 1259 کد اولیه ، 124 مضمون پایه و 32 مضمون سازنده و 6 مضمون فراگیر بود. نتایج تحقیق نشان داد رفتار غیراخلاقی سازمان­یار از 3 مؤلفه شامل سوءاستفاده جانی، سوءاستفاده مالی و سوءاستفاده اطلاعاتی تشکیل شده و عوامل کلیدی تأثیرگذار درقالب سه دسته عوامل تأثیرگذار مستقیم، میانجی و تعدیل­گر می­باشند. همچنین پیامدهای ناشی از بروز این رفتار شناسایی و راهبرهای مقابله با آن نیز ارائه شد که درقالب مدل تبیین رفتار غیراخلاقی سازمان­یار در شرکت­های دولتی ارائه شد.