مطالعه موانع توسعه سیاسی در ایران با تأکید بر عدم مشارکت نخبگان دانشگاهی (مطالعه موردی: اساتید دانشگاههای لارستان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جامعهشناسی، گرایش جامعه شناسی سیاسی، گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، واحد جهرم، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران.ً
2 استادیار جامعهشناسی، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، واحد نیریز، دانشگاه آزاد اسلامی، نیریز، ایران (نویسنده مسئول). iautech.khademi@iauneyriz.ac.ir
3 استادیار جامعهشناسی، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، واحد جهرم، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران.
doi
10.30495/jss.2022.1945364.1403چکیده
هدف پژوهش حاضر، مطالعة موانع توسعة سیاسی در ایران با تأکید بر عدم مشارکت نخبگان دانشگاهی (مطالعة موردی: اساتید دانشگاههای لارستان) است. این پژوهش برحسب هدف، پژوهشی بنیادی و کاربردی و برحسب دادهها، مطالعهای کیفی است که در آن از روش پدیدارشناسی استفاده شده است. در اجرای این پژوهش، اطلاعات از طریق مصاحبه گردآوری شد.با بهرهگیری از روش نمونهگیری هدفمند و تکنیک اشباع نظری، آگاهیدهندگان کلیدی )20 نفر از استادان) برای شناسایی موانع توسعة سیاسی انتخاب شدند و ابزار استفادهشده، مصاحبة نیمهساختمند بود. تجزیهوتحلیل دادههای بهدستآمده از مصاحبههای انجامشده، با روش تحلیل مضمون صورت گرفت.طبق نتایج بهدستآمده از تحلیل مضمون در این پژوهش، ده مضمون پایه حاصل شد: نارسایی فرهنگی و آموزشی، ضعف فرهنگی، کژتابی نگرش افراد به توسعة سیاسی، ضعف اطلاعرسانی رسانهها، اشتغال و سیاستهای اقتصادی ناکارآمد دولتها، احساس محرومیت نسبی، ضعف سرمایة اجتماعی، موانع تاریخی، ضعف جامعة مدنی و عوامل سیاسی. درنهایت، این چهار مضمون سازماندهنده استخراج شد: موانع فرهنگی (نارسایی فرهنگی و آموزشی ، ضعف فرهنگی، کژتابی نگرش افراد به توسعة سیاسی و ضعف اطلاعرسانی رسانهها)، موانع اقتصادی (وضعیت اشتغال و سیاستهای اقتصادی ناکارآمد دولتها )موانع اجتماعی( احساس محرومیت نسبی ، ضعف سرمایة اجتماعی و ضعف جامعه مدنی) و موانع ساختاری (عوامل تاریخی و عوامل سیاسی).