فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمينه و هدف: امروزه شاخص‌هاي خشکسالي زيادي بر اساس روابط رگرسيوني شاخص‌هاي پوشش گياهي و دماي سطح زمين ارائه شده است. هدف از اين تحقيق، ارزيابي قابليت هر يک از شاخص‌هاي شاخص خشکسالي دماي پوشش گياهي ( TVDI )، شاخص خشکسالي شرايط آلبدوي پوشش گياهي ( VCADI ) و شاخص خشکسالي اصلاح شده خاک پوشش گياهي ( TSDI ) در برآورد وضعيت خشکسالي در محدوده حصار ماهنشان در ساحل رودخانه قزل اوزن مي‌باشد. روش پژوهش: در اين تحقيق تفاوت‌ها و قابليت‌هاي 3 شاخص خشکسالي در ساحل رودخانه قزل اوزن در بخش حصار ماهنشان مورد بررسي قرار گرفت. به اين منظور از تصاوير لندست 5 و 8 در سال هاي 1990 و 2023 استفاده شد. اين شاخص‌ها بر اساس روابط رگرسيوني بين پوشش گياهي، دماي سطح زمين و آلبدو بنا نهاده شده و بين شاخص‌هاي NDVI ، LST ، albedo و MSAVI رابطه رگرسيوني برقرار شده و شاخص‌هاي TVDI ، TSDI و VCADI ايجاد شد. هر يک از اين شاخص‌ها از باندهاي معيني استفاده کرده و براي برآورد دماي سطح زمين از باند 6 ماهواره لندست 5 و باند 10 ماهواره لندست 8 استفاده شد. براي ترسيم نمودار پراکنش نيز از نرم افزار origin 8 استفاده شده و معادله رگرسيوني مربوطه براورد شد. از مقادير a و b براي ترسيم نقشه شاخص‌ها بهره گرفته شد. صحت هر يک از اين شاخص‌ها با استفاده از ضريب کاپا مورد بررسي قرار گرفت. يافته‌ها: به منظور بررسي شرايط خشکسالي منطقه مورد مطالعه به پنج طبقه با خشکي بسيار کم، کم، متوسط، زياد و بسيار زياد تقسيم مي‌شود و بر اساس يافته‌هاي به دست آمده مشاهده شد که منطقه با خشکسالي زياد در شاخص VCADI از 65/0 کيلومتر مربع در سال 1990 به 53/1 کيلومتر مربع در سال 2023 افزايش يافته و از 10 درصد مساحت منطقه به 6/23 درصد رسيده است. اين ميزان در پهنه خيلي زياد براي شاخص‌هاي TSDI و TVDI به ترتيب از 47/0 و 65/0 کيلومتر مربع به 7/18 و 64/23 درصد افزايش يافته است. نتايج : نتايج نشان داد که بيشترين رابطه ضريب همبستگي پيرسون به ميزان 55/0- بين شاخص LST و NDVI برقرار بوده و در سال 2023 رخ داده است. بر اساس شاخص‌هاي خشکسالي مشاهده شد که در شاخص VCADI مناطق برخوردار از خشکسالي خيلي زياد از 65/0 کيلومتر مربع به 53/1 کيلومتر مربع افزايش يافته و از 10 درصد به 6/23 درصد رسيده است. در شاخص‌هاي TSDI و TVDI نيز نتايج مشابهي حاصل شده و به ترتيب از 10 و 26/7 درصد در سال 1990 به 64/23 و 7/18 درصد در سال 2023 رسيده است. بر اساس روابط همبستگي پيرسون و ضريب کاپا مشاهده شد که شاخص TVDI نسبت به ساير شاخص‌ها از قابليت بهتري در بررسي خشکسالي برخوردار بوده است.