معنای زندگی از نظر غزالی و دیویی
نویسندگان
1 گروه معارف اسلامی/دانشگاه ازاد اسلامی ، رودهن، ایران
doi
چکیده
آنچه دربحث پرسش از معنای زندگی اهمیت دارد، تحلیل خود معناست. در تفسیر معنا سه دیدگاه قابل ذکر است: هدف زندگی؛ کارکرد زندگی و ارزش زندگی. مفهوم زندگی نیز باید مورد مداقه قرار گیرد. آیا زندگی به معنای بیولوژیکی آن مورد نظر است یا مراد از زندگی، زندگی معنوی انسان نیز هست ؟ در این مقاله به بررسی معنای زندگی از دیدگاه غزالی و دیویی می پردازیم. این دو از مربیان تربیتی محسوب می شوند اما هر کدام متعلق دو دیدگاه متفاوت سنت دینی و مدرن می باشند . جهان بینی و شناخت حقیقت انسان در درک معنای زندگی بسیار موثر است. معنای زندگی از دیدگاه غزالی که متعلق سنت اسلامی است تقرب الاهی و سعادت اخروی است. از نظر او اساس خلقت، فضل و رحمتی است که به نوع انسان افاضه شده تا او به کمال دست یابد. اما دیویی که از اندیشمندان مدرنیته محسوب می شود ارزش اساسی زندگی را در تاثیر عملی انسان در تطبیق با محیط می داند. او پراگماتیست است و معتقد است ملاک و ارزش هرچیزی در نفع و رضایت بخشی در عمل است؛ پیشرفت از نگاه او همان معنای زندگی است . در حقیقت معنای زندگی برای هر دواندیشمند پیشرفت است اما غزالی به پیشرفت معنوی نظر دارد و از نظر دیویی پیشرفت مادی است که به زندگی معنا می دهد . نزاع های فعلی بین جهان بینی های علمی و معنوی نیازمند حل شدن هستند، نومیدانه به هر دو صدا بر سر میز نیاز داریم تا با نرمش همدیگر را درک کنند، نه بر سر همدیگر فریاد بکشند .