فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مأموریت گردش به دور زمین ناوگروه 86 نداجا ـ متشکل از ناوشکن دنا و ناوبندر مکران ـ (معروف به «مأموریت کد360») نقطۀ عطفی در تاریخ دریانوردی ایران محسوب می‌شود. اگرچه مأموریت‌های دریایی دوردست رهاوردهای سیاسی و راهبردی فراوانی در پی دارند، اما چالش‌های حقوقی گوناگونی نیز پدید می‌آورند که در جریان مأموریت ناوگروه 86 به‌طور محسوس نمایان شد. با این همه، چالش اصلی در خصوص مأموریت ناوگروه 86، اقدام دولت آمریکا به تحریم ناوهای دنا و مکران در آستانۀ ورود آنها به بندر ریودوژانیروی برزیل بود. از منظر حقوق دریاها، مسئلۀ اساسی که در زمینة این اقدام آمریکا مطرح می‌شود، وجاهت و آثار آن از منظر اصل مصونیت کشتی‌های جنگی است. بدین تقریر، سؤال اصلی نوشتار حاضر این است که تحریم‌های یکجانبۀ آمریکا علیه ناوهای دنا و مکران از دیدگاه اصل مصونیت کشتی‌های جنگی چگونه ارزیابی می‌شود؟ یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که تحریم دنا و مکران به دلایل متعدد مغایر مصونیت این دو ناو جنگی تلقی می‌شود، هرچند ممکن است در آینده به لحاظ آثار تحریم‌های ثانوی، ورود آنها به بنادر خارجی با چالش روبه‌رو شود. در عین‌ حال مصونیت دولتی این دو ناو جنگی مانع از اعمال صلاحیت قضایی یا اجرایی فراسرزمینی آمریکا یا هر کشور دیگر نسبت به آنهاست. این تحقیق به روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی انجام شده و شیوۀ گردآوری اطلاعات آن بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای است.